สัตติสตสูตร

สัตติสตสูตร (SN 56.35) จากพระไตรปิฎก สังยุตตนิกาย หรือที่รู้จักกันในชื่อ "หนึ่งร้อยหอก" เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงถึงความสำคัญอันยิ่งยวดของการตรัสรู้อริยสัจ ๔. พระองค์ทรงใช้การอุปมาที่รุนแรงเพื่อเน้นย้ำถึงคุณค่าของการบรรลุธรรมนี้.

พระพุทธเจ้าตรัสกับภิกษุทั้งหลายว่า หากมีบุรุษผู้หนึ่งมีอายุยืนร้อยปี และมีผู้กล่าวกับเขาว่า "มาเถิด บุรุษผู้เจริญ ท่านจะถูกแทงด้วยหอกร้อยเล่มในเวลาเช้า ร้อยเล่มในเวลาเที่ยง และร้อยเล่มในเวลาเย็น ท่านจะถูกแทงด้วยหอกสามร้อยเล่มทุกวัน เป็นเวลาหนึ่งร้อยปี แต่เมื่อครบหนึ่งร้อยปี ท่านจักได้ตรัสรู้อริยสัจ ๔ ที่ยังไม่เคยตรัสรู้มาก่อน" พระพุทธเจ้าตรัสว่า กุลบุตรผู้ปรารถนาประโยชน์อย่างแท้จริงพึงยอมรับข้อเสนอนั้น.

เหตุผลที่ควรยอมรับข้อเสนอนั้นคือ สังสารวัฏนี้มีเบื้องต้นและเบื้องปลายที่หาที่สุดมิได้ การประหัตประหารด้วยหอก ดาบ หลาว และขวานในวัฏสงสารนั้นมีมาอย่างนับไม่ถ้วนและยาวนานกว่ามาก. การตรัสรู้อริยสัจ ๔ นั้น ไม่ได้มาพร้อมกับความทุกข์หรือโทมนัส แต่กลับมาพร้อมกับความสุขและความโสมนัส.

อริยสัจ ๔ ที่ทรงกล่าวถึงคือ ทุกขอริยสัจ (ความจริงอันประเสริฐคือทุกข์), ทุกขสมุทัยอริยสัจ (ความจริงอันประเสริฐคือเหตุให้เกิดทุกข์), ทุกขนิโรธอริยสัจ (ความจริงอันประเสริฐคือความดับทุกข์) และทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ (ความจริงอันประเสริฐคือทางปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์). ท้ายที่สุด พระพุทธเจ้าทรงย้ำเตือนภิกษุทั้งหลายให้ตั้งใจเพียรพยายามเพื่อทำความเข้าใจอริยสัจ ๔ เหล่านี้ตามความเป็นจริง.