Paṭhamagilānasutta

ปฐมคิลานสูตร

Sick (1st)

ข้อมูลพระสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 19
นิกายสังยุตตนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังพระมหากัสสปะ
สถานที่พระเวฬุวัน กรุงราชคฤห์
อ่านพระสูตรปฐมคิลานสูตร →

สรุปเนื้อหา ปฐมคิลานสูตร

ครั้งหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน สถานที่ให้เหยื่อกระรอก ใกล้กรุงราชคฤห์ ในเวลานั้น พระมหากัสสปะเถระ กำลังอาพาธหนัก ป่วยไข้ ได้รับทุกข์ทรมานอย่างมาก ณ ถ้ำปิปผลิ

ช่วงบ่าย พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงออกจากที่เร้น เสด็จไปยังที่ประทับของพระมหากัสสปะ ทรงประทับนั่งบนอาสนะที่จัดถวายแล้วตรัสถามว่า "ดูกรกัสสปะ ท่านพอประคองตนอยู่ได้หรือ อาการป่วยไม่กำเริบขึ้นหรือ" พระมหากัสสปะกราบทูลว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ประคองตนอยู่ไม่ได้เลย อาพาธของข้าพระองค์กำเริบหนักยิ่งขึ้น ไม่บรรเทาเบาบางเลย"

พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า "กัสสปะ เราได้แสดง โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ไว้โดยชอบแล้ว เมื่อบุคคลเจริญและทำให้มากแล้ว ย่อมนำไปสู่ความรู้ยิ่ง นำไปสู่การตรัสรู้ และนำไปสู่พระนิพพาน" โพชฌงค์ ๗ ประการนั้นได้แก่:

  • สติสัมโพชฌงค์ (ความระลึกได้)
  • ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ (ความสอดส่องธรรม)
  • วิริยสัมโพชฌงค์ (ความเพียร)
  • ปีติสัมโพชฌงค์ (ความอิ่มใจ)
  • ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ (ความสงบกายใจ)
  • สมาธิสัมโพชฌงค์ (ความตั้งมั่นแห่งจิต)
  • อุเบกขาสัมโพชฌงค์ (ความวางเฉย)

พระองค์ตรัสย้ำว่า โพชฌงค์ ๗ ประการเหล่านี้ที่เราได้แสดงไว้โดยชอบแล้ว เมื่อบุคคลเจริญและทำให้มากแล้ว ย่อมนำไปสู่ความรู้ยิ่ง นำไปสู่การตรัสรู้ และนำไปสู่พระนิพพาน

พระมหากัสสปะกราบทูลรับรองว่า "ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า โพชฌงค์เหล่านี้เป็นโพชฌงค์จริงๆ ข้าแต่พระสุคต โพชฌงค์เหล่านี้เป็นโพชฌงค์จริงๆ" เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนั้น พระมหากัสสปะก็มีความยินดีชื่นชมในพุทธภาษิต และหายจากอาพาธนั้นในทันที

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-04-19
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka