มหามาลุงกยสูตร

มหามาลุงกยสูตร หรือ มหามาลุงกยโอวาทสูตร เป็นพระสูตรหนึ่งในมัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ ในพระไตรปิฎก. พระสูตรนี้กล่าวถึงการที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมเกี่ยวกับ "โอรัมภาคิยสังโยชน์ 5 ประการ" หรือ สังโยชน์เบื้องต่ำ 5 ที่ผูกมัดสัตว์ไว้ในภพ

โอรัมภาคิยสังโยชน์ 5 ประการ ได้แก่:

• สักกายทิฏฐิ: ความเห็นว่าเป็นตัวของตน หรือความเห็นผิดว่ากายใจนี้เป็นตัวเรา
• วิจิกิจฉา: ความลังเลสงสัยในพระรัตนตรัย กฎแห่งกรรม หรือในธรรมะ
• สีลัพพตปรามาส: ความถือมั่นในศีลและวัตรปฏิบัติที่ผิด หรือเชื่อว่าจะเกิดผลดีด้วยศีลพรตนั้นๆ
• กามฉันทะ: ความพอใจในกามคุณ หรือความกำหนัดยินดีในกาม
• พยาบาท: ความคิดร้าย ปองร้าย หรือความขัดเคือง

ในพระสูตรนี้ พระพุทธองค์ทรงอธิบายว่า แม้เด็กอ่อนที่ยังไม่สามารถคิดเรื่องเหล่านี้ได้ แต่ก็มีอนุสัย (ความเคยชินหรือกิเลสที่นอนเนื่องอยู่ในสันดาน) ของสังโยชน์เหล่านี้อยู่ พระองค์ทรงชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างปุถุชนกับอริยสาวกในการเข้าใจและละสังโยชน์เหล่านี้

พระพุทธองค์ทรงแสดงมรรคปฏิปทาอันเป็นอุบายเครื่องละสังโยชน์ 5 ประการนี้ โดยการเจริญสมถกรรมฐาน (การทำจิตให้สงบ) และวิปัสสนากรรมฐาน (การเห็นแจ้งด้วยปัญญา) ซึ่งนำไปสู่การเห็นไตรลักษณ์และนิพพาน อันเป็นการทำลายกิเลสและสังโยชน์ทั้งหลายได้อย่างแท้จริง