กุสลติกะ | ติกมาติกา

ภาพรวม · Overview

กุสลติกะ · Kusalattika

กุสลติกะเป็นติกะลำดับที่ 1 ในติกมาติกา ใช้จำแนกสภาวธรรมออกเป็น 3 บทตามเกณฑ์ของติกะนี้ หัวข้อบาลีทั้งสามเป็นแม่บทสำหรับนำไปแจกแจงและวิเคราะห์รายละเอียดในคัมภีร์ธัมมสังคณี

พระไตรปิฎก เล่ม 34 ติกมาติกา 22 ติกะ

ธรรม 3 บท · Three Terms

การจำแนกในกุสลติกะ

กุสลา ธัมมา

สภาวธรรมที่เป็นกุศล

สภาวธรรมที่เป็นกุศล ได้แก่ มหากุศลจิต 8, รูปาวจรกุศลจิต 5, อรูปาวจรกุศลจิต 4, มรรคจิต 4 โดยย่อ หรือ 20 โดยพิสดาร และเจตสิกที่เกิดร่วมกับกุศลจิตตามสมควร รวมเป็นกุศลจิต 21 โดยย่อ หรือ 37 โดยพิสดาร

มหากุศลจิต 8 รูปาวจรกุศลจิต 5 อรูปาวจรกุศลจิต 4 มรรคจิต 4 หรือ 20 เจตสิกที่เกิดร่วม

อกุสลา ธัมมา

สภาวธรรมที่เป็นอกุศล

สภาวธรรมที่เป็นอกุศล ได้แก่ โลภมูลจิต 8, โทสมูลจิต 2, โมหมูลจิต 2 และเจตสิกที่เกิดร่วมกับอกุศลจิตตามสมควร รวมเป็นอกุศลจิต 12

โลภมูลจิต 8 โทสมูลจิต 2 โมหมูลจิต 2 อกุศลเจตสิก 14

อัพยากตา ธัมมา

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ได้แก่ วิบากจิต 36 โดยย่อ หรือ 52 โดยพิสดาร, กิริยาจิต 20, เจตสิกที่เกิดร่วมกับวิบากจิตและกิริยาจิตตามสมควร, รูป 28 และพระนิพพาน 1

วิบากจิต 36 หรือ 52 กิริยาจิต 20 เจตสิกที่เกิดร่วม รูป 28 พระนิพพาน 1