23
กามาวจรวิปากจิต 23
Sense-Sphere Resultant Consciousness
วิปากจิตในกามภูมิประกอบด้วยอกุศลวิปากจิต 7 อเหตุกกุศลวิปากจิต 8 และมหาวิปากจิต 8 รวมเป็น 23 ดวง
ภาพรวม · Overview
วิปากจิต 52 ดวง
วิปากจิตคือจิตที่เกิดขึ้นเป็นผลของกรรมที่ได้กระทำไว้แล้ว ไม่มีหน้าที่สร้างกรรมใหม่ในขณะนั้น วิปากจิตอาจเป็นผลของอกุศลกรรมหรือกุศลกรรม และเกิดขึ้นตามกำลังของกรรมกับเหตุปัจจัยที่เหมาะสม
เมื่อจำแนกจิต 121 ตามชาติ วิปากชาติมีทั้งหมด 52 ดวง ได้แก่ กามาวจรวิปากจิต 23 รูปาวจรวิปากจิต 5 อรูปาวจรวิปากจิต 4 และโลกุตตรผลจิต 20
แผนผังวิปากจิต · Vipāka Diagram
วิปากจิตในแผนผังจิต 121
แผนผังเน้นวิปากจิตและผลจิตด้วยสีเขียว ส่วนจิตชาติอื่นลดเป็นสีเทา เพื่อให้เห็นตำแหน่งและความสัมพันธ์ของวิปากจิตในแต่ละภูมิได้ชัดเจน
- กามาวจรวิปากจิต 23 — ผลของกรรมที่ปรากฏในกามภูมิ
- รูปาวจรวิปากจิต 5 — ผลของรูปาวจรกุศลกรรม
- อรูปาวจรวิปากจิต 4 — ผลของอรูปาวจรกุศลกรรม
- โลกุตตรผลจิต 20 — ผลจิตที่เกิดสืบต่อจากมรรคจิต
การจำแนก · Classification
วิปากจิตตามภูมิทั้ง 4 กลุ่ม
5
รูปาวจรวิปากจิต 5
Fine-Material Resultant Consciousness
จิตที่เป็นผลของรูปาวจรกุศลกรรม จำแนกตามระดับรูปฌานตั้งแต่ปฐมฌานถึงปัญจมฌาน รวม 5 ดวง
4
อรูปาวจรวิปากจิต 4
Immaterial Resultant Consciousness
จิตที่เป็นผลของอรูปาวจรกุศลกรรม จำแนกตามอรูปฌาน 4 ระดับ รวมเป็นอรูปาวจรวิปากจิต 4 ดวง
20
โลกุตตรผลจิต 20
Supramundane Fruition Consciousness
ผลจิตของมรรคทั้ง 4 ระดับ เมื่อจำแนกตามองค์ฌาน 5 ระดับ เป็นโสดาปัตติผล สกทาคามิผล อนาคามิผล และอรหัตตผล รวม 20 ดวง
พระอภิธรรม · Related Texts
