อุคคหสูตร

อุคคหสูตร (AN 5.33) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ธิดาของอุคคหเศรษฐี ณ ป่าชาติกา เมืองภัททิยะ โดยเป็นคำสอนเรื่อง หลักการครองเรือนสำหรับสตรี ที่กำลังจะแต่งงานไปอยู่กับครอบครัวสามี ซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่ส่งผลให้เกิดความสุขในปัจจุบันและส่งผลให้เกิดในสุคติภูมิ (สวรรค์ชั้นมโนปวิหาริกเทพ หรือเทพผู้มีความสุขในหมู่เทพที่น่าคบหา)

พระพุทธองค์ทรงวางหลักธรรมสำหรับการเป็นภรรยาที่ดีไว้ 5 ประการ ดังนี้:

• ความเอาใจใส่ในสามี: ตื่นก่อนและนอนทีหลังสามี เป็นผู้มีความเห็นอกเห็นใจ ปฏิบัติตัวดี และพูดจาไพเราะอ่อนหวาน
• การให้เกียรติผู้ที่สามีเคารพ: ให้ความเคารพยกย่องบิดามารดา รวมถึงสมณพราหมณ์ที่สามีให้ความนับถือ ตลอดจนคอยดูแลต้อนรับด้วยอาสนะและน้ำดื่มเมื่อท่านมาเยือน
• ความขยันหมั่นเพียร: มีความคล่องแคล่วในการงานภายในบ้าน เช่น การทอผ้าหรือการเย็บปักถักร้อย รู้จักวางแผนงานให้สำเร็จและจัดระเบียบงานในบ้านอย่างเป็นระบบ
• การดูแลบริวาร: ใส่ใจลูกจ้างและคนงานในบ้าน ทราบถึงภาระงานที่ทำเสร็จแล้วหรือคั่งค้าง รวมถึงดูแลสุขภาพของคนเหล่านั้นด้วยความเมตตาและแบ่งปันอาหารให้เหมาะสม
• การรักษาทรัพย์สิน: ดูแลรักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้ ไม่ว่าจะเป็นเงินทองหรือธัญพืช ไม่ใช้จ่ายฟุ่มเฟือย ไม่ลักขโมย ไม่ทำให้ทรัพย์สูญเสียหรือเสียหายโดยเปล่าประโยชน์

สรุปได้ว่า พระสูตรนี้เน้นย้ำถึง ความรับผิดชอบ การจัดการบริหารงานบ้าน และความกตัญญู ซึ่งถือเป็นคุณสมบัติของผู้เป็นแม่บ้านแม่เรือนที่ดี หากสตรีใดปฏิบัติตามหลักธรรมทั้ง 5 ประการนี้ นอกจากจะนำมาซึ่งความสงบสุขและความเจริญในชีวิตคู่แล้ว ยังเป็นเหตุให้หลังจากการตายย่อมได้ไปเกิดในภพภูมิที่ดี เป็นผู้มีความสุขและน่าคบหาตามมติของเทพยดา