เกวัฏฏสูตร

เกวัฏฏสูตร (Kevatta Sutta) อยู่ในพระไตรปิฎกส่วนทีฆนิกาย เป็นการสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้ากับเกวัฏฏะมาณพ ณ นาลันทา ซึ่งเกวัฏฏะเสนอให้พระพุทธเจ้าทรงแสดงปาฏิหาริย์เหนือธรรมชาติเพื่อดึงดูดผู้คนให้ศรัทธาในพระธรรม

พระพุทธเจ้าทรงปฏิเสธปาฏิหาริย์ 2 ประเภท คือ อิทธิปาฏิหาริย์ (ปาฏิหาริย์ทางฤทธิ์ เช่น เดินบนน้ำ, หายตัว) และ อาเทสนาปาฏิหาริย์ (ปาฏิหาริย์ทางใจ เช่น ทายใจ, รู้ความคิด) เพราะเห็นว่าปาฏิหาริย์เหล่านี้สามารถถูกบิดเบือนหรือเลียนแบบได้ และไม่นำไปสู่ความเข้าใจธรรมที่แท้จริง

แต่พระองค์ทรงสรรเสริญ อนุสาสนีปาฏิหาริย์ (ปาฏิหาริย์คือคำสั่งสอน) ซึ่งเป็นการชี้แนะให้บุคคลละอกุศลกรรม ทำกุศลกรรม และพัฒนาจิตใจจนหลุดพ้นจากกิเลส นำไปสู่การบรรลุมรรคผลนิพพาน คือการเปลี่ยนแปลงตนเองตามพระธรรมวินัย

หัวใจของเกวัฏฏสูตรคือ การเน้นย้ำว่าแก่นแท้ของพระพุทธศาสนามิได้อยู่ที่การแสดงอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ภายนอก แต่อยู่ที่อานุภาพแห่งคำสั่งสอนที่สามารถเปลี่ยนแปลงจิตใจของผู้ปฏิบัติให้สะอาดบริสุทธิ์และหลุดพ้นจากทุกข์ได้จริง