ทุติยอาฆาตปฏิวินยสูตร

ทุติยอาฆาตปฏิวินยสูตร เป็นพระสูตรที่พระสารีบุตรเถระแสดงวิธีระงับความโกรธหรือความพยาบาทที่เกิดขึ้นกับผู้อื่น โดยเปรียบเทียบการมองเห็นข้อดีของบุคคลต่างๆ เพื่อให้จิตใจหลุดพ้นจากอกุศลธรรม 5 ประการ ดังนี้:

• กรณีที่ 1: บุคคลที่มีกายทุจริตแต่วาจาสุจริต ให้เปรียบเหมือนคนเก็บผ้าบังสุกุลที่เลือกเก็บเฉพาะส่วนที่ดีจากกองขยะ เราควรเมินเฉยต่อความประพฤติทางกายและเพ่งเล็งเฉพาะวาจาสุจริตของเขา
• กรณีที่ 2: บุคคลที่กายสุจริตแต่วาจาทุจริต ให้เปรียบเหมือนคนกระหายน้ำที่แหวกสาหร่ายในสระเพื่อดื่มน้ำ เราควรเมินเฉยต่อวาจาที่ไม่ดีและเพ่งเล็งเฉพาะกายสุจริตของเขา
• กรณีที่ 3: บุคคลที่ทุจริตทั้งกายและวาจา แต่ยังมีความสามารถในการทำจิตให้ผ่องใสเป็นครั้งคราว ให้เปรียบเหมือนคนกระหายน้ำที่ดื่มน้ำจากรอยเท้าโคด้วยความระมัดระวัง เราควรอาศัยความผ่องใสในจิตใจของเขาเพียงชั่วคราวนั้นมาเป็นที่ตั้งในการละความโกรธ
• กรณีที่ 4: บุคคลที่ทุจริตทั้งกาย วาจา และจิตใจไม่เคยผ่องใสเลย ให้เปรียบเหมือนคนเดินทางที่เจ็บป่วยหนักอยู่กลางทาง เราควรแผ่เมตตาและกรุณาด้วยความสงสาร ปรารถนาให้เขาละชั่วทำดีเพื่อไม่ให้เขาต้องไปสู่อบายภูมิ
• กรณีที่ 5: บุคคลที่สุจริตทั้งกาย วาจา และมีจิตใจผ่องใส ให้เปรียบเหมือนสระน้ำที่ใสสะอาดและร่มรื่น เราควรชื่นชมและยึดถือในความดีที่สมบูรณ์ของบุคคลนั้น เพื่อให้จิตใจเกิดความเลื่อมใส

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการฝึกจิตให้มองเห็น "ส่วนที่ดี" หรือ "ความน่าสงสาร" ในตัวผู้อื่นแทนการจดจ่ออยู่กับข้อบกพร่อง เพื่อขจัดความพยาบาทในใจให้หมดสิ้นไปตามอุบายที่เหมาะสมกับบุคคลนั้นๆ