พหูปการสูตร

พหูปการสูตร (อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต) แสดงถึงคุณสมบัติของภิกษุผู้เป็นเจ้าอาวาสหรือภิกษุผู้พำนักประจำวัด ซึ่งเป็นผู้ที่สร้างประโยชน์อย่างยิ่งแก่หมู่คณะและวัดวาอาราม โดยพระพุทธองค์ทรงตรัสถึงคุณธรรม 5 ประการที่ทำให้ภิกษุรูปนั้นเป็นผู้เกื้อกูลต่อพระศาสนา ดังนี้

• มีศีลสมบูรณ์: เป็นผู้มีความประพฤติเรียบร้อย สำรวมในพระวินัย เห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย และถือปฏิบัติในสิกขาบทอย่างเคร่งครัด
• เป็นพหูสูต: เป็นผู้ทรงจำคำสอนของพระพุทธองค์ที่งามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด มีเนื้อหาและพยัญชนะบริบูรณ์ โดยทำการท่องจำ ศึกษา สั่งสม และใช้ปัญญาพิจารณาจนแตกฉานในหลักธรรมนั้น
• เป็นผู้ซ่อมแซม: มีความใส่ใจดูแลเสนาสนะและถาวรวัตถุที่ชำรุดทรุดโทรมให้กลับมาใช้งานได้ดี เพื่อเอื้อต่อการปฏิบัติธรรมของสงฆ์
• เป็นผู้ชักชวนทำบุญ: เมื่อมีคณะสงฆ์อาคันตุกะเดินทางมาเยือน จะทำหน้าที่เป็นสะพานบุญแก่ชาวบ้าน โดยการแจ้งข่าวคราวเพื่อให้พุทธบริษัทได้มีโอกาสบำเพ็ญบุญกุศลในช่วงเวลาที่เหมาะสม
• เป็นผู้ได้สมาบัติ: เป็นผู้ที่ฝึกฝนจิตจนสามารถเข้าถึงรูปฌาน 4 ซึ่งเป็นธรรมเครื่องอยู่ที่เป็นสุขในปัจจุบันได้ตามปรารถนา ไม่ยากลำบาก

โดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำว่า ภิกษุผู้พรั่งพร้อมด้วยศีล ความรู้ในธรรม การดูแลรักษาเสนาสนะ การเป็นสื่อกลางให้ชาวบ้านทำบุญ และความสามารถในการเข้าสมาบัติ จัดเป็นบุคคลสำคัญที่เป็นกำลังหลักในการทำนุบำรุงพระศาสนา และนำความเจริญรุ่งเรืองมาสู่ที่พำนักอาศัยให้เป็นสถานที่ที่สัปปายะต่อการปฏิบัติธรรมอย่างแท้จริง