มหาโมคคัลลานสูตร

พระสูตรนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ขณะที่พระมหาโมคคัลลานะเถระกำลังปลีกวิเวก แล้วเกิดความสงสัยว่าเทวดาจำพวกใดบ้างที่ทราบชัดว่าตนเองเป็นพระโสดาบัน ผู้มีคติแน่นอนว่าจะไม่ตกต่ำสู่อบายและมีจุดหมายคือการตรัสรู้ ท่านจึงใช้อิทธิฤทธิ์เดินทางไปยังพรหมโลกเพื่อสนทนากับติสสะพรหม ผู้ซึ่งเคยเป็นภิกษุและเพิ่งละโลกไปเกิดในพรหมโลก

จากการสนทนา ติสสะพรหมได้ไขข้อข้องใจว่าเทวดาในสวรรค์ชั้นต่างๆ ตั้งแต่ชั้นจาตุมหาราชิกาจนถึงชั้นนิมมานรดี ล้วนมีเทวดาที่ทราบสถานะของตนเองว่าเป็นพระโสดาบัน แต่ไม่ใช่เทวดาทั้งหมดในชั้นนั้นที่จะทราบสถานะดังกล่าว โดยมีเกณฑ์ตัดสินที่สำคัญ ดังนี้

• ผู้ที่ไม่ทราบสถานะตนเอง: คือเหล่าเทวดาที่ยังขาดความเลื่อมใสอันหยั่งลงมั่นในพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ และยังไม่มีศีลอันเป็นที่รักของพระอริยเจ้า
• ผู้ที่ทราบสถานะตนเอง: คือเหล่าเทวดาที่มีความเลื่อมใสอันมั่นคง (ศรัทธา) ในพระรัตนตรัย และมีศีลอันบริสุทธิ์ที่เป็นที่สรรเสริญของพระอริยเจ้า

พระมหาโมคคัลลานะได้อนุโมทนาในคำตอบของติสสะ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าคุณธรรมพื้นฐานพรหมในการเป็นพระอริยบุคคลระดับต้นนั้น ไม่จำกัดอยู่เพียงมนุษย์ แต่เป็นคุณสมบัติทางจิตใจที่เทวดาก็ต้องยึดถือเช่นเดียวกัน กล่าวคือ การมีศรัทธาที่ถูกต้องในพระรัตนตรัยและการรักษาศีลให้บริสุทธิ์ คือเครื่องยืนยันความปลอดภัยในสังสารวัฏและเป็นเครื่องรับประกันว่าผู้นั้นได้ก้าวเข้าสู่กระแสแห่งการตรัสรู้แล้วอย่างแน่นอน