โลลุทายิเถรวัตถุ

สรุปเนื้อหาพระสูตร: เรื่องพระโลฬุทายีเถระ พระศาสดาประทับ ณ พระเชตวัน ทรงปรารภพระโลฬุทายีเถระผู้มีพฤติกรรมเลอะเลือน มักกล่าวธรรมไม่เหมาะกับงาน เช่น นำคำอวมงคลไปกล่าวในงานมงคล หรือนำบทสวดมงคลไปกล่าวในงานอวมงคล พระองค์จึงทรงแสดงอดีตนิทานว่า ในอดีตกาล บุตรพราหมณ์ชื่อโสมทัต พาบิดาไปฝึกซ้อมกราบทูลขอพระราชทานโคจากพระราชา แต่เมื่อถึงเวลาเข้าเฝ้าจริง พราหมณ์ผู้เป็นบิดากลับจำคำสลับกันและกล่าวขอให้พระราชาทรงยึดโคคืนแทนที่จะขอเพิ่ม แม้พระราชาจะตรัสถามย้ำ พราหมณ์ก็ยังกล่าวคำเดิมด้วยความที่เป็นผู้มีสุตะน้อย (มีการศึกษาน้อย) พระองค์จึงทรงนำมาเชื่อมโยงกับปัจจุบันชาติและตรัสพระคาถาว่า "คนมีสุตะน้อยนี้ ย่อมแก่เหมือนโคถึก เนื้อของเขาย่อมเจริญ แต่ปัญญาของเขาหาเจริญไม่"

หมวดหมู่และคำสอนหลักในพระสูตร:

• โทษของการมีสุตะน้อย: การขาดการศึกษาเล่าเรียนและขาดการสดับตรับฟังพระธรรม ทำให้ขาดสติปัญญาและความชำนาญในการประพฤติปฏิบัติหรือสื่อสารสิ่งที่ถูกต้อง
• การเปรียบเทียบกับโคถึก: บุคคลผู้ประมาท ไม่สร้างคุณงามความดี ไม่บำเพ็ญวัตรปฏิบัติหรือภาวนา ย่อมเจริญเพียงแค่ร่างกายที่อ้วนทอน (เนื้อหนังเจริญ) แต่ปัญญาหาได้พัฒนาขึ้นไม่ เปรียบเหมือนโคแก่ที่ร่างกายโตขึ้นแต่ไร้ประโยชน์
• การพัฒนาปัญญา: แท้จริงแล้วความรู้และการฝึกฝนตนเองเป็นสิ่งสำคัญ การไม่มีความรู้หรือการจดจำคำสอนสับสนย่อมนำมาซึ่งความเสียหายในกิจการทั้งปวง

ในตอนท้ายแห่งพระธรรมเทศนา มหาชนจำนวนมากได้บรรลุปัญญาญาณและอริยผลมีโสดาปัตติผลเป็นต้น.