อนภิรติภิกขุวัตถุ

อนภิรติภิกขุวัตถุ เป็นเรื่องราวที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภภิกษุหนุ่มรูปหนึ่ง ณ พระเชตวันมหาวิหาร ผู้เกิดความไม่ยินดีในพรหมจรรย์และกระสันอยากจะสึก เนื่องจากได้รับมรดกเป็นเงิน ๑๐๐ กหาปณะ จากบิดผู้ล่วงลับ และคิดว่าตนสามารถใช้เงินจำนวนนี้ในการเลี้ยงชีพแทนการบิณฑบาตได้ จนทำให้จิตใจฟุ้งซ่าน ผอมเหลือง และละทิ้งการปฏิบัติธรรม

เมื่อพระอุปัชฌาย์และอาจารย์พาภิกษุรูปนั้นมาเข้าเฝ้า พระพุทธองค์จึงทรงใช้วิธีสอนโดยให้เธอนำก้อนกรวดมานับและแจกแจงทรัพย์สำหรับการทำมาหากิน เช่น ค่าเครื่องบริโภค ค่าโค ค่าพืชพันธุ์ และอุปกรณ์การเกษตร ซึ่งแสดงให้เห็นว่าเงินเพียง ๑๐๐ กหาปณะนั้นไม่เพียงพอที่จะทำให้ความทะยานอยากเต็มอิ่มได้ พร้อมทั้งทรงยกเรื่องราวของ พระเจ้ามันธาตุราช ผู้มีฤทธิ์เดชมากสามารถบันดาลฝนคือรัตนะ ๗ ประการได้ แต่ก็ยังไม่สามารถทำให้ความอยากในกามคุณสิ้นสุดลงได้จนกระทั่งสวรรคต มาแสดงเป็นอุทาหรณ์

จากนั้น พระพุทธองค์ทรงตรัสพระคาถาและอรรถกถาอธิบายใจความสำคัญเกี่ยวกับความไม่รู้จักอิ่มในกาม และได้แสดงหลักธรรมสำคัญสรุปได้ดังนี้ครับ

• ความอิ่มในกามไม่มี: แม้จะมีทรัพย์สมบัติมากมายดั่งสายฝนที่ตกด้วยกหาปณะ ก็ไม่สามารถทำให้ความอยากในกามเต็มอิ่มได้
• โทษของกาม: กามทั้งหลายมีรสอร่อยน้อยแต่มีทุกข์มาก เปรียบเสมือนความฝัน บัณฑิตผู้รู้แจ้งย่อมไม่ยินดีแม้ในกามที่เป็นทิพย์
• ความยินดีในพระนิพพาน: พระสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้มีปัญญา ย่อมละความอยากและยินดีใน ความสิ้นไปแห่งตัณหา (พระอรหัตและพระนิพพาน)

ในตอนท้ายแห่งพระธรรมเทศนา ภิกษุหนุ่มรูปนั้นได้ตั้งอยู่ใน โสดาปัตติผล ละความกระสันอยากสึก และกลับมามีความยินดีในการปฏิบัติธรรมต่อไป