สุนทรีปริพาชิกาวัตถุ

สุนทรีปริพาชิกาวัตถุ (ธัมมปทัฏฐกถา ภาค 6) เป็นเรื่องราวที่แสดงให้เห็นถึงการถูกใส่ร้ายป้ายสีของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยกลุ่มเดียรถีย์ที่สูญเสียลาภสักการะเพราะความเลื่อมใสของประชาชนที่มีต่อพระพุทธองค์

เรื่องมีอยู่ว่า กลุ่มเดียรถีย์ได้วางแผนกำจัดชื่อเสียงของพระพุทธเจ้าด้วยการว่าจ้าง นางสุนทรีปริพาชิกา ให้แสร้งทำเป็นเดินเข้าออกวัดเชตวันในยามวิกาลเพื่อให้ชาวเมืองเข้าใจผิดว่ามีความสัมพันธ์ฉันชู้สาวกับพระพุทธองค์ จากนั้นเดียรถีย์ได้ฆ่านางสุนทรีแล้วนำศพไปทิ้งไว้ในพุ่มไม้ใกล้กับวัดเชตวัน เพื่อสร้างหลักฐานเท็จกล่าวโทษพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้บงการฆ่าปิดปาก

• ความอดทนของพระพุทธองค์: แม้จะถูกชาวเมืองด่าทอด้วยถ้อยคำหยาบคาย พระพุทธองค์ทรงสอนให้พระอานนท์ใช้ความอดทนและเตือนว่าเหตุการณ์นี้จะผ่านไปใน 7 วัน
• การเปิดเผยความจริง: พระราชาได้รับสั่งให้สืบสวนจนกระทั่งกลุ่มเดียรถีย์เกิดทะเลาะกันเองและหลุดปากสารภาพความจริง ทำให้ความชั่วร้ายถูกเปิดเผยและกลุ่มเดียรถีย์ได้รับโทษตามกรรม
• พุทธภาษิตประจำเรื่อง: พระพุทธองค์ตรัสว่า "ผู้ใดด่าคนที่ไม่มีความผิด ผู้บริสุทธิ์และไร้มลทิน บาปย่อมย้อนกลับไปหาผู้นั้นเหมือนฝุ่นละเอียดที่ซัดทวนลม" (ธมฺมปทคาถา ขุททกนิกาย พระธรรมบท ข้อ 306)

บทสรุปของเรื่องนี้สอนให้เห็นถึงสัจธรรมว่า ความจริงย่อมเป็นความจริง แม้ผู้มีปัญญาและผู้บริสุทธิ์จะถูกใส่ร้ายป้ายสีด้วยเล่ห์กลเพียงใด แต่ในที่สุดความชั่วร้ายย่อมไม่สามารถทำลายความดีได้ และผู้ที่มุ่งร้ายต่อผู้บริสุทธิ์ย่อมได้รับผลกรรมนั้นกลับคืนสู่ตนเองเสมอ การรักษาจิตใจให้มั่นคงในธรรมและการมีสติคือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดต่อคำนินทาว่าร้ายทั้งปวง