สักกุทานสูตร

สักกุทานสูตร เป็นพระสูตรที่ถ่ายทอดเรื่องราวการแสดงความเคารพในเนื้อนาบุญของผู้ที่เป็นพระอรหันต์ โดยมีเนื้อหาสำคัญเริ่มต้นที่ พระมหากัสสปะเถระ ซึ่งได้เข้าสมาธิเป็นเวลาถึงเจ็ดวัน เมื่อออกจากสมาธิ ท่านได้ออกบิณฑบาตในกรุงราชคฤห์โดยไม่เลือกว่าเป็นบ้านคนรวยหรือคนจน แม้เหล่าเทวดาจะปรารถนามาถวายอาหารแต่ท่านก็ปฏิเสธ ต่อมา ท้าวสักกะ (จอมเทพ) ได้แปลงกายเป็นช่างหูกร่วมกับนางสุชาดา มาดักรอเพื่อถวายอาหารแก่พระเถระ เมื่อพระมหากัสสปะทราบด้วยญาณว่าผู้ที่มาถวายอาหารคือท้าวสักกะ จึงได้ตักเตือนว่าไม่ควรทำเช่นนี้เพราะเป็นการแย่งโอกาสของมนุษย์ที่จะได้ทำบุญ แต่ท้าวสักกะได้ทูลตอบว่าตนเองก็ต้องการสั่งสมบุญกุศลเช่นกัน

หลังจากถวายอาหารแล้ว ท้าวสักกะได้แสดงความชื่นชมยินดีด้วยการเหาะขึ้นไปบนอากาศและเปล่งอุทานถึงสามครั้งว่า “ทานที่ให้ในพระกัสสปะเป็นทานที่ประเสริฐยิ่ง” ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสดับถ้อยคำนั้นด้วยทิพยโสต และทรงตรัสอุทานธรรมเพื่อสรุปคุณลักษณะของผู้ที่เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยมไว้ดังนี้

• การเป็นผู้พึ่งพาตนเอง: พระภิกษุผู้แสวงหาเลี้ยงชีพด้วยการบิณฑบาต ไม่สะสม ไม่สร้างภาระให้ผู้อื่น
• ความเป็นผู้สงบ: ผู้ที่ดำเนินชีวิตด้วยความเรียบง่าย ปราศจากการปรุงแต่งทางโลก
• ความมีสติ: การเป็นผู้มีความระลึกรู้ตัวอยู่เสมอในทุกอิริยาบถ

พระสูตรนี้แสดงให้เห็นว่า แม้แต่เทพยดาชั้นสูงยังเลื่อมใสในจริยวัตรของพระอรหันต์ผู้สันโดษและบำเพ็ญเพียรอย่างยิ่งยวด การให้ทานแก่ผู้ที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบย่อมส่งผลเป็นมหาบุญที่เทวดายังอนุโมทนา สรุปใจความหลักคือการยกย่อง ความสันโดษ และ ความมีสติ ว่าเป็นคุณสมบัติอันเลิศที่ทำให้ผู้ปฏิบัติเป็นที่เคารพรักของทั้งมนุษย์และเทวดาทั้งหลาย