อุเทนสูตร

อุเทนสูตร (Ud 7.10) เป็นพระสูตรที่บันทึกเหตุการณ์สำคัญ ณ กรุงโกสัมพี เมื่อครั้งที่พระราชวังของพระเจ้าอุเทนเกิดเพลิงไหม้ ส่งผลให้สตรีในราชสำนักจำนวน 500 คน นำโดยพระนางสามาวดีต้องเสียชีวิตลง เหล่าภิกษุสงฆ์เมื่อทราบข่าวจึงกราบทูลถามพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับภพภูมิของสตรีเหล่านั้นหลังจากเสียชีวิต

พระพุทธองค์ทรงวิสัชนาว่า สตรีเหล่านั้นล้วนเป็นผู้ปฏิบัติธรรมที่มีความเลื่อมใสในพระรัตนตรัย โดยแบ่งระดับความสำเร็จในทางธรรมออกเป็นดังนี้:

• พระโสดาบัน (ผู้ถึงกระแสแห่งพระนิพพาน)
• พระสกทาคามี (ผู้กลับมาเกิดในโลกนี้เพียงครั้งเดียว)
• พระอนาคามี (ผู้ไม่กลับมาเกิดในกามภพอีก)

จากเหตุการณ์นี้ พระพุทธเจ้าได้ตรัสอุทานเพื่อแสดงธรรมถึงสัจธรรมของชีวิตและการมองโลกตามความเป็นจริงว่า สัตว์โลกส่วนใหญ่มักตกอยู่ในความหลงผิด (โมหะ) มองเห็นว่าโลกนี้เป็นสิ่งที่น่ารื่นรมย์และยึดถือว่าเป็นของจริง แต่แท้จริงแล้วผู้ที่ติดอยู่ในกิเลสและความยึดติดเปรียบเสมือนคนที่ถูกห้อมล้อมด้วยความมืดบอด มองเห็นสังขารว่าเป็นสิ่งเที่ยงแท้ยั่งยืน แต่สำหรับผู้ที่มีปัญญาเห็นแจ้งตามความเป็นจริง ย่อมเข้าใจว่าไม่มีสิ่งใดที่ยึดถือได้ว่าเป็นตัวตนหรือความเที่ยงแท้ สรุปได้ว่าการปฏิบัติธรรมจนบรรลุธรรมเบื้องต้นเป็นสิ่งที่มีค่าสูงสุด เพราะเป็นเครื่องรับประกันคติที่แน่นอนและปลอดภัยให้กับชีวิตที่ต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนของโลก