อัฏฐิปุญชสูตร

อัฏฐิปุญชสูตร หรือพระสูตรว่าด้วยกองกระดูก เป็นพระธรรมเทศนาที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเพื่อชี้ให้เห็นถึงความยาวนานและทุกข์ทรมานของการเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ เพื่อให้พุทธบริษัทเกิดความสลดสังเวชและเร่งทำความเพียรในการปฏิบัติธรรม

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้กล่าวถึงการเปรียบเทียบปริมาณกระดูกของบุคคลเพียงคนเดียวที่สะสมมาจากการเวียนว่ายตายเกิดตลอดระยะเวลาหนึ่งกัป หากนำกระดูกเหล่านั้นมากองรวมกันโดยไม่สูญหายไปไหน กองกระดูกจะมีขนาดใหญ่โตมโหฬารเท่ากับภูเขาเวปุลละ ซึ่งเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในบรรดาภูเขาทั้งหลายรอบกรุงราชคฤห์ สะท้อนให้เห็นว่าการเดินทางในวัฏสงสารนั้นยาวนานและเต็มไปด้วยความสูญเสียอย่างประเมินค่าไม่ได้

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางออกที่จะยุติการเดินทางอันยาวนานนี้ด้วยการเจริญปัญญาเพื่อรู้แจ้งในอริยสัจ 4 ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการพ้นทุกข์ ดังนี้:

• ทุกข์: การกำหนดรู้สภาพที่เป็นความทุกข์
• สมุทัย: การละเหตุแห่งทุกข์
• นิโรธ: การบรรลุถึงความดับทุกข์
• มรรค: การดำเนินตามทางสายกลาง หรืออริยมรรคมีองค์ 8 เพื่อนำไปสู่การดับทุกข์อย่างสิ้นเชิง

พระสูตรสรุปไว้ว่า ผู้ใดที่สามารถทำความเข้าใจในอริยสัจ 4 ได้อย่างถูกต้อง ผู้นั้นจะกลายเป็นพระอริยบุคคล ที่จะเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏอีกเพียงไม่เกิน 7 ชาติเท่านั้น ก็จะสามารถทำลายสังโยชน์หรือเครื่องผูกมัดทั้งปวงลงได้ และเข้าถึงการสิ้นสุดแห่งความทุกข์โดยสมบูรณ์