พหุชนหิตสูตร

พหุชนหิตสูตร (อิติวุตตกะ 84) เป็นพระสูตรที่แสดงถึงบุคคล 3 ประเภทผู้เป็น “เนื้อนาบุญ” และผู้มีคุณูปการอย่างยิ่งต่อโลก โดยการอุบัติขึ้นของบุคคลเหล่านี้เปรียบเสมือนแสงสว่างที่นำมาซึ่งประโยชน์ ความสุข และความเกื้อกูลแก่ทั้งเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ด้วยความอนุเคราะห์อย่างเปี่ยมล้น

บุคคล 3 ประเภทที่พระพุทธองค์ทรงยกย่องว่าเป็นการอุบัติขึ้นเพื่อประโยชน์สุขของมหาชน ได้แก่:

• พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: พระผู้ตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง ผู้ทรงเป็นครูของเทวดาและมนุษย์ ทรงแสดงธรรมที่งดงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด พร้อมทั้งประกาศแนวทางการปฏิบัติที่บริสุทธิ์บริบูรณ์
• พระอรหันต์สาวก: ผู้ที่สิ้นอาสวกิเลสแล้ว ได้ทำกิจที่ควรทำเสร็จสิ้นแล้ว เป็นผู้ที่หลุดพ้นจากพันธนาการแห่งภพชาติ และเป็นผู้สืบทอดคำสอนของพระพุทธองค์ได้อย่างถูกต้อง
• พระเสขบุคคล: ผู้เป็นศิษย์ที่กำลังอยู่ในระหว่างการฝึกฝน ผู้ทรงภูมิความรู้และรักษาศีลวัตรปฏิบัติไว้อย่างสมบูรณ์

พระสูตรนี้เน้นย้ำถึงบทบาทของบุคคลทั้งสามในการเป็น “ประทีปนำทาง” ที่ช่วยเปิดประตูแห่งอมตธรรม (นิพพาน) ให้แก่สัตว์โลก ทำให้ผู้ที่มีความเพียรและปฏิบัติตามคำสอนของพระศาสดาอย่างเคร่งครัด สามารถเข้าถึงความสิ้นไปแห่งทุกข์ได้ในปัจจุบันชาติ

โดยสรุป หัวใจสำคัญของพหุชนหิตสูตรคือการเชิดชูผู้ที่เป็น “ผู้นำทาง” ในธรรมวินัย ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการธำรงไว้ซึ่งศาสนา เพื่อให้มวลมนุษย์และเทวดาได้มีโอกาสเข้าถึงสัจธรรม และหลุดพ้นจากวัฏสงสารด้วยการดำเนินตามมรรคาที่พระพุทธองค์ได้ทรงวางไว้เป็นอย่างดีแล้ว