เทวทัตตสูตร

พระสูตรนี้กล่าวถึงคำสอนของพระพุทธองค์ที่ทรงชี้ให้เห็นถึงสาเหตุแห่งความเสื่อมของ พระเทวทัต ผู้ซึ่งถูกครอบงำโดยอกุศลธรรมจนต้องไปเกิดในอบายภูมิและนรกอเวจีเป็นเวลานานหนึ่งกัปโดยไม่สามารถแก้ไขได้ พระองค์ได้สรุปธรรมอันเป็นปฏิปักษ์ต่อกุศลธรรม 3 ประการที่เป็นเหตุแห่งความพินาศของพระเทวทัตไว้ดังนี้:

• ความปรารถนาลามก: การมีความต้องการที่มุ่งไปในทางที่ไม่เหมาะสมและขาดจริยธรรม
• การคบคนชั่ว: การเลือกคบหาสมาคมกับบุคคลที่เป็นมิจฉาทิฐิ ซึ่งส่งผลต่อความคิดและการกระทำ
• ความประมาทและหยุดชะงัก: การพอใจในความสำเร็จเพียงเล็กน้อยและยุติการปฏิบัติธรรมทั้งที่ยังทำไม่สำเร็จตามมรรคผลนิพพาน

พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบว่า ผู้ที่มีจิตใจชั่วร้ายและคิดร้ายต่อผู้บริสุทธิ์นั้น สุดท้ายแล้วผลกรรมย่อมย้อนกลับไปทำลายตัวผู้นั้นเอง เหมือนกับความพยายามที่จะทำให้น้ำในมหาสมุทรเน่าเสียด้วยยาพิษเพียงหม้อเดียวนั้นย่อมไม่เป็นผลฉันใด การที่คนพาลพยายามใส่ร้ายหรือทำลายพระพุทธเจ้าผู้มีจิตสงบและมั่นคงย่อมไม่สามารถทำได้ฉันนั้น เพราะความดีและคุณธรรมของพระองค์นั้นยิ่งใหญ่เกินกว่าที่อกุศลธรรมใดๆ จะทำอันตรายได้

บทสรุปของพระสูตรนี้เน้นย้ำให้เห็นว่า ความประมาท และการขาดความยับยั้งชั่งใจเป็นหนทางสู่ความเสื่อม ผู้อาศัยปัญญาจึงควรเลือกคบหาสมาคมกับกัลยาณมิตรที่ตั้งมั่นอยู่ในทางธรรม และมุ่งมั่นปฏิบัติเพื่อการสิ้นสุดแห่งทุกข์แทนการหลงผิดไปตามอำนาจของกิเลสและตัณหา