สังฆาฏิกัณณสูตร

สังฆาฏิกัณณสูตร (พระสูตรว่าด้วยชายจีวร) เป็นคำสอนที่พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบเรื่อง ความใกล้ชิดที่แท้จริง ระหว่างศิษย์กับศาสดา โดยทรงชี้ให้เห็นว่าความใกล้ชิดทางกายภาพไม่สำคัญเท่ากับการปฏิบัติธรรมให้เห็นธรรมะ ดังใจความสำคัญต่อไปนี้:

• ความห่างไกลแม้ใกล้ชิด: หากภิกษุรูปใดแม้จะเดินจับชายจีวรของพระพุทธองค์อยู่ตลอดเวลา แต่ยังมีจิตเต็มไปด้วยความโลภ ความพยาบาท และขาดสติปัญญา พระพุทธองค์ตรัสว่าภิกษุผู้นั้นชื่อว่า อยู่ห่างไกล จากพระองค์ เพราะเขายัง ไม่เห็นธรรม
• ความใกล้ชิดแม้ห่างไกล: ในทางกลับกัน หากภิกษุรูปใดอาศัยอยู่ไกลถึงร้อยโยชน์ แต่เป็นผู้มีสติ มีจิตตั้งมั่น สำรวมอินทรีย์ และปราศจากความเพ่งเล็งหรือความพยาบาท ภิกษุผู้นั้นชื่อว่า อยู่ใกล้ พระพุทธองค์เสมอ เพราะเขามี การเห็นธรรม

พระพุทธองค์สรุปว่า "ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเรา" ดังนั้น การรักษาศีล สมาธิ และปัญญา เพื่อชำระจิตใจให้บริสุทธิ์จากกิเลส คือวิธีที่แท้จริงในการเข้าถึงพระพุทธองค์ การมีจิตใจที่สงบเย็นดุจ "สระน้ำที่ปราศจากลม" คือผลลัพธ์ของการประพฤติปฏิบัติธรรมอย่างถูกต้อง สรุปได้ว่าความผูกพันกับพระพุทธศาสนาไม่ได้วัดกันที่รูปลักษณ์หรือการติดตามทางกายภาพ แต่วัดกันที่การน้อมนำเอาคำสอนมาปฏิบัติจนเกิดความ "สงบ เย็น และเป็นอิสระ" จากกิเลสทั้งปวง ซึ่งนั่นคือความใกล้ชิดที่แท้จริงและยั่งยืนที่สุด