อภิชชมานเปตวัตถุ

อภิชชมานเปตวัตถุ (เรื่องเปรตผู้มีร่างกายเรืองรอง) ปรากฏในขุททกนิกาย เปตวัตถุ เล่มที่ 26 กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระมหาโมคคัลลานเถระได้พบกับเปรตตนหนึ่งในระหว่างที่ท่านลงจากภูเขาคิชฌกูฏ เปรตตนนี้มีลักษณะแปลกประหลาดคือ มีร่างกายงดงามดุจเทวดา มีรัศมีสว่างไสวไปทั่วทิศ แต่กลับต้องทนทุกข์ทรมานด้วยความหิวโหยอย่างแสนสาหัส

เมื่อพระเถระสอบถามถึงสาเหตุแห่งวิบากกรรมที่ได้รับ เปรตตนนั้นได้เล่าถึงอดีตชาติของตนว่าเคยเป็น อุบาสกผู้มีศรัทธา ในพระพุทธศาสนา ได้รับศีลและประพฤติตนอยู่ในกรอบของกุศลกรรม แต่ในขณะเดียวกัน เขาก็เป็นผู้ที่มีจิตใจคับแคบ ขี้เหนียว และมีความโลภครอบงำอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเรื่องการหวงแหนทรัพย์สินและไม่ยินดีในการให้ทานแก่สมณะหรือผู้ยากไร้ เมื่อถึงคราวละโลกด้วยบุญและบาปที่ทำไว้สลับกัน จึงส่งผลให้เขาได้รับวิบากกรรมที่ผสมผสานกันดังนี้:

• วิบากจากกุศลกรรม: ได้รับทิพยสมบัติและร่างกายที่สวยงามดุจเทพบุตร เพราะเคยรักษาศีลและมีศรัทธาในพระรัตนตรัย
• วิบากจากอกุศลกรรม: ต้องทนทุกข์ทรมานด้วยความหิวโหยตลอดเวลา เพราะความตระหนี่ถี่เหนียวที่เคยทำไว้ในอดีต

พระมหาโมคคัลลานเถระได้แสดงธรรมเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษของ ความตระหนี่ ซึ่งเป็นเครื่องกั้นหนทางสู่สวรรค์และเป็นบ่อเกิดแห่งความทุกข์ เปรตตนนั้นเมื่อได้ฟังธรรมก็เกิดความสลดใจและเข้าใจในผลกรรมของตนอย่างแจ่มแจ้ง เรื่องนี้ถือเป็นอุทาหรณ์สอนใจที่สำคัญว่า แม้บุคคลจะทำบุญไว้มากเพียงใด แต่หากยังมีใจที่หวงแหนหรือมีความตระหนี่อยู่ ย่อมไม่สามารถเสวยสุขในสุคติภูมิได้อย่างเต็มที่ และอาจต้องประสบกับความทุกข์ยากในสถานะเปรตเปรียบเสมือนเปรตที่มีรัศมีตนนี้