ธัมมสฏปิตุเถรคาถา

ธัมมสวปิตุเถรคาถา (Thag 1.108) เป็นบันทึกคำกล่าวของพระเถระผู้มีศรัทธาแรงกล้า แม้จะเข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์ในวัยที่ล่วงเลยมามากแล้ว แต่ท่านก็ยังสามารถบรรลุถึงจุดหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนาได้สำเร็จ ซึ่งถือเป็นแบบอย่างอันทรงคุณค่าให้แก่พุทธบริษัททั้งหลาย โดยใจความสำคัญของพระสูตรนี้เน้นย้ำถึงความเพียรพยายามและการไม่ทอดทิ้งโอกาสในการปฏิบัติธรรมแม้ในยามชรา

ประเด็นหลักและคำสอนสำคัญที่ปรากฏในพระสูตรนี้ ได้แก่:

• การเริ่มบรรพชาในวัยชรา: ท่านได้ออกบวชเมื่ออายุถึง 120 ปี ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันว่า การปฏิบัติธรรมและการบรรลุธรรมนั้นไม่มีข้อจำกัดเรื่องอายุ หากบุคคลมีความตั้งใจจริงก็สามารถเข้าถึงสัจธรรมได้เสมอ
• การบรรลุวิชชา 3: ท่านสามารถบรรลุ วิชชา 3 ได้แก่ การระลึกชาติได้ (ปุพเพนิวาสานุสติญาณ), การรู้จุติและอุบัติของสัตว์ทั้งหลาย (จุตูปปาตญาณ), และการทำอาสวะให้สิ้นไป (อาสวักขยญาณ) ซึ่งแสดงถึงความสำเร็จสูงสุดในการฝึกจิตตามหลักพุทธศาสนา
• การทำหน้าที่ของสาวกโดยสมบูรณ์: ท่านกล่าวว่าได้ปฏิบัติตาม คำสอนของพระพุทธเจ้า จนครบถ้วนบริบูรณ์แล้ว ถือเป็นการทำหน้าที่ของพุทธสาวกได้อย่างสมบูรณ์แบบก่อนที่จะเข้าสู่นิพพาน

โดยสรุป พระเถระรูปนี้เป็นดั่งแสงสว่างที่แสดงให้เห็นว่า แม้ชีวิตจะเหลือเวลาเพียงน้อยนิดหรือเข้าสู่ช่วงท้ายของวัยชรา แต่หากได้ใช้เวลาที่เหลืออยู่อย่างมีสติและมุ่งมั่นในการปฏิบัติ ตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างจริงจัง ก็ย่อมสามารถบรรลุธรรมอันเป็นวิมุตติหลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวงได้สำเร็จ