ยสทัตตเถรคาถา

สทัตตเถรคาถา (Thag 5.10) เป็นบทธรรมที่พระเถระได้กล่าวถึงโทษของการฟังธรรมด้วยจิตที่คอยจับผิด เปรียบเทียบกับการฟังธรรมด้วยจิตที่เลื่อมใสและยินดี โดยชี้ให้เห็นว่าทัศนคติของผู้ฟังเป็นตัวกำหนดความสำเร็จในการปฏิบัติธรรมอย่างมีนัยสำคัญ

หัวใจสำคัญของคำสอนแบ่งออกเป็น 2 มุมมองหลัก ดังนี้:

• โทษของผู้ที่มีจิตจับผิด (ทิฐิมานะ): บุคคลเขลาที่ฟังคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าด้วยจิตที่มุ่งหาข้อผิดพลาด จะห่างไกลจากสัจธรรมดุจแผ่นดินกับท้องฟ้า ย่อมเสื่อมถอยจากคุณธรรมเปรียบเสมือนดวงจันทร์ในข้างแรม เหี่ยวแห้งเฉาตายเปรียบเสมือนปลาในแอ่งน้ำเล็กๆ และไม่สามารถเจริญงอกงามในธรรมได้เปรียบเสมือนเมล็ดพันธุ์ที่เน่าเสียในนา
• อานิสงส์ของผู้ที่มีจิตเลื่อมใส: ในทางตรงกันข้าม ผู้ที่ฟังธรรมด้วยจิตที่สงบและยินดีในคำสอนของพระศาสดา ย่อมสามารถกำจัดกิเลสทั้งปวงให้สิ้นไป ได้ประจักษ์แจ้งในสภาวะที่ไม่หวั่นไหว (นิพพาน) บรรลุถึงสันติสุขขั้นสูงสุด และดับกิเลสจนถึงความบริสุทธิ์หมดจด

โดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของ "มุทุภูตจิต" หรือจิตที่อ่อนโยนและน้อมรับธรรมะ การฟังธรรมโดยปราศจากอคติหรือการตั้งแง่จับผิด คือกุญแจสำคัญที่จะเปิดทางให้ผู้ปฏิบัติเข้าถึงแก่นแท้แห่งคำสอน และบรรลุถึงความหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งปวงในที่สุด