อัญญตราติสสาเถรีคาถา

อัญญตราติสสาเถรีคาถา (พระสูตรในหมวดเอกนิบาตแห่งเถรีคาถา) เป็นคำสอนอันทรงคุณค่าที่เน้นย้ำถึงความสำคัญของ "เวลา" และ "ความเพียร" ในการปฏิบัติธรรม โดยเนื้อหาหลักเป็นการตักเตือนสติของพระเถรีที่มีนามว่า "ติสสา" ให้เร่งรีบสั่งสมคุณงามความดีและอริยธรรมก่อนที่โอกาสจะสูญสิ้นไป เพราะชีวิตมีความไม่เที่ยงและถูกบีบคั้นด้วยกฎแห่งกรรม

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้สามารถสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้:

• การเร่งทำความดี: พระเถรีเตือนใจตนเองและผู้ศึกษาธรรมว่า อย่าประมาทในวัยหรือเวลา ให้รีบเร่งสร้างกุศลและพัฒนาคุณธรรมให้เกิดขึ้นในใจตนเองอย่างจริงจัง
• ความสำคัญของขณะ (Moment): การใช้ "ขณะ" หรือโอกาสในปัจจุบันให้เป็นประโยชน์สูงสุดถือเป็นเรื่องเร่งด่วน เพราะหากปล่อยให้โอกาสทองในการปฏิบัติธรรมผ่านเลยไป ย่อมเป็นการสูญเสียที่ไม่สามารถเรียกคืนได้
• ผลของการปล่อยปละละเลย: การไม่เร่งปฏิบัติธรรมในขณะที่ยังมีโอกาส เปรียบเสมือนการเปิดช่องให้กิเลสครอบงำ ซึ่งจะส่งผลให้ต้องเผชิญกับ "ทุกข์" หรือความเดือดร้อนใจอย่างหนักในภายหน้า (เปรียบเทียบในพระสูตรคือการต้องไปเกิดในนรก)

โดยสรุป พระสูตรนี้สอนให้พุทธศาสนิกชนตระหนักถึง ความไม่ประมาท โดยชี้ให้เห็นว่าชีวิตมีระยะเวลาจำกัด การเพิกเฉยต่อการปฏิบัติธรรมจะนำไปสู่ความโศกเศร้าในอนาคต ดังนั้น จึงควรตั้งมั่นอยู่ในความดีและเร่งบำเพ็ญเพียรในทันที เพราะความทุกข์ที่เกิดจากการพลาดโอกาสในการทำความดีนั้นเป็นสิ่งที่ไม่มีใครปรารถนาจะประสบ