อุปวาณเถราปทาน

เนื้อหาในอุปวาณเถราปทานกล่าวถึงประวัติและบุญกุศลของพระอุปวาณเถระ ซึ่งย้อนกลับไปถึงสมัยของพระปทุมุตตรพุทธเจ้า โดยเริ่มจากการที่เหล่าเทวดา มนุษย์ นาค ครุฑ กุมภัณฑ์ ยักษ์ และคนธรรพ์ ได้ร่วมมือกันสร้างและขยายพระสถูปบรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระองค์ให้มีความสูงตระหง่านถึง 7 โยชน์ มีความสวยงามวิจิตรด้วยรัตนะนานาชนิด และสว่างไสวอยู่เป็นนิตย์จนพระจันทร์ พระอาทิตย์ และดวงดาวไม่อาจเทียบรัศมีได้

ในขณะนั้น พระอุปวาณเถระได้เกิดเป็นบ่าวรับใช้ในกรุงหังสวดี เมื่อได้เห็นมหาชนพากันสักการะพระสถูปด้วยความเลื่อมใส จึงเกิดจิตศรัทธาปรารถนาจะมีส่วนร่วมในบุญกุศลนี้ ท่านจึงนำผ้าผืนงามที่ซักฟอกสะอาดดีแล้วไปผูกติดกับปลายไม้ไผ่ แล้วชูขึ้นเป็นธงบูชาพระบรมสารีริกธาตุ เมื่อสอบถามพระเถระรูปหนึ่งถึงอานิสงส์ของการกระทำนั้น ท่านได้รับคำพยากรณ์ถึงผลบุญอันยิ่งใหญ่ที่จะติดตามไปในอนาคต ดังนี้:

• อานิสงส์ทางโลก: จะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ครองทวีปทั้งสี่ มีกองทัพและบริวารรายล้อม ได้เสวยทิพยสมบัติในเทวโลกนานถึง 30,000 กัป และเป็นเทวราชนับครั้งไม่ถ้วน
• อานิสงส์ทางธรรม: ในอีก 100,000 กัปข้างหน้า จะได้เกิดในตระกูลพราหมณ์ และได้ออกบวชในศาสนาของพระโคตมพุทธเจ้า บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ผู้เป็นสาวกของพระพุทธองค์ในนามว่า "อุปวาณะ"

บทสรุปแห่งความเพียรของท่านแสดงให้เห็นถึงพลังแห่งความศรัทธา แม้จะเป็นเพียงการถวายธงบูชาด้วยจิตที่เลื่อมใส แต่ผลแห่งบุญนั้นส่งผลให้ท่านได้รับความสุขทั้งในภพภูมิของเทวดาและมนุษย์ จนกระทั่งถึงจุดสูงสุดคือการบรรลุวิชชา 3 และปฏิสัมภิทา 4 ก้าวล่วงความทุกข์ทั้งปวงด้วยการทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนสำเร็จกิจในที่สุด