กาฬุทายีเถราปทาน

กาฬุทายีเถราปทาน เป็นการพรรณนาถึงอดีตชาติและผลบุญของพระกาฬุทายีเถระ ซึ่งเป็นพระอัครสาวกผู้ได้รับการยกย่องจากพระพุทธเจ้าในด้านผู้ที่ทำให้ตระกูลศากยะเลื่อมใส โดยท่านได้ย้อนระลึกถึงเหตุการณ์ในสมัยพระปทุมุตตรพุทธเจ้า ในขณะที่พระพุทธองค์กำลังเสด็จจาริกไปในชนบท ท่านซึ่งในขณะนั้นเป็นคฤหัสถ์ผู้มีจิตศรัทธา ได้นำดอกปทุม ดอกอุบล และดอกมะลิ พร้อมด้วยข้าวมธุปายาสอันประณีตไปถวายพระพุทธเจ้า

เมื่อพระพุทธองค์ทรงรับและเสวยข้าวมธุปายาสนั้นแล้ว ได้ทรงพยากรณ์ถึงผลบุญที่ท่านจะได้รับในอนาคต ดังนี้:

• ผลบุญในสุคติภูมิ: ท่านจะได้เสวยทิพยสมบัติเป็นท้าวสักกะจอมเทพถึง 18 ครั้ง และจะมีดอกไม้นานาพรรณที่มีกลิ่นหอมบังเกิดขึ้นเป็นเพดานกั้นเหนือศีรษะอยู่เสมอ
• ความเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ: ท่านจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ปกครองแผ่นดินถึง 25 ครั้ง และได้ปกครองแผ่นดินใหญ่อีก 500 ครั้ง
• การบรรลุธรรมในชาติสุดท้าย: ในอนาคตกาลนับจากนี้ไปแสนกัป ท่านจะเกิดในตระกูลศากยะ ในสมัยของพระพุทธเจ้าพระนามว่าพระโคดม โดยท่านจะได้บวชและบรรลุเป็นพระอรหันต์ผู้สิ้นอาสวะกิเลส มีปฏิสัมภิทาญาณ และได้รับยกย่องเป็นเลิศในด้านการทำให้ตระกูลศากยะเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา

ในปัจจุบันชาติ พระกาฬุทายีเถระได้บรรลุตามคำพยากรณ์นั้น ท่านได้ละราคะ โทสะ โมหะ และมานะมักขะจนสิ้น ได้ปฏิบัติศาสนกิจของพระพุทธเจ้าสำเร็จครบถ้วน เป็นผู้สงบระงับจากกิเลสทั้งปวง และได้รับการแต่งตั้งจากพระบรมศาสดาให้ดำรงตำแหน่งเอตทัคคะ ผู้ทำให้ตระกูลศากยะเลื่อมใส ถือเป็นแบบอย่างของผู้ที่สะสมบุญบารมีมาอย่างยาวนานจนถึงที่สุดแห่งธรรม