| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 18 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | พระผัคคุนะ |
| สถานที่ | |
| Link | ผัคคุนปัญหาสูตร |
ผัคคุนสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในพระไตรปิฎก สังยุตตนิกาย เล่มที่ ๒๒. เนื้อหาหลักของพระสูตรนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าเสด็จไปเยี่ยมพระผัคคุนะซึ่งอาพาธหนัก. ในระหว่างนั้น พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมโปรดพระผัคคุนะ
ประเด็นสำคัญที่ปรากฏในผัคคุนสูตรคือเรื่องของ "อานิสงส์ในการฟังธรรมโดยกาลอันควร ๖ ประการ". อานิสงส์เหล่านี้จะเกิดขึ้นกับภิกษุหรือผู้ปฏิบัติธรรม ที่ยังละสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการไม่ได้ เมื่อได้ฟังธรรมจากพระพุทธเจ้าหรือพระสาวกในช่วงเวลาใกล้สิ้นชีวิต. การฟังธรรมในขณะใกล้ตายนี้ สามารถนำไปสู่การหลุดพ้นจากสังโยชน์ หรือแม้กระทั่งการปรินิพพานได้.
นอกจากนี้ ในบางส่วนของพระสูตร ยังมีการอธิบายถึงเรื่อง "อาหาร ๔" ที่เป็นปัจจัยในการดำรงอยู่ของหมู่สัตว์ คือ กวฬิงการาหาร (อาหารที่กิน), ผัสสาหาร (อาหารคือการสัมผัส), มโนสัญเจตนาหาร (อาหารคือเจตนา) และ วิญญาณาหาร (อาหารคือวิญญาณ). ซึ่งนำไปสู่ความเกิดขึ้นและความดับแห่งทุกข์ตามหลักปฏิจจสมุปบาท.
มีข้อสังเกตว่า มีการตีความหรือการอ้างอิงถึงผัคคุนสูตรในบางบริบทที่อาจแตกต่างกัน เช่น การตีความเกี่ยวกับ "การฟังธรรมหลังความตาย" หรือ "การฟังธรรมก่อนปรินิพพาน" ซึ่งเป็นประเด็นที่ควรพิจารณาอย่างรอบคอบ.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| อวิชชาปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| พาหิรานัตตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โมคคัลลานสูตรที่ ๗ | พระมหาโมคคัลลานะ |
| ทุกขสมุทยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เทวทหสูตร | พระพุทธเจ้า |
| คันธภกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยัชฌานปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| เวทนา ทุติยอานันทสูตร | พระพุทธเจ้า |
| กายคตาสติสูตร | พระพุทธเจ้า |