ญาณสัญญิกเถราปทาน

ญาณสัญญิกเถราปทาน เป็นเรื่องราวของพระเถระผู้มีบุญญาธิการที่เกิดจากการระลึกถึงพระปัญญาคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยในอดีตชาติ ท่านได้อาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์ วันหนึ่งเมื่อท่านเห็นหาดทรายอันสวยงามสะอาดตา ทำให้ท่านน้อมจิตระลึกถึงพระพุทธเจ้าผู้เป็นเลิศด้วยพระปัญญาคุณ ท่านจึงได้เปล่งวาจาสรรเสริญพระพุทธองค์ด้วยความเลื่อมใสอย่างยิ่งว่า พระองค์ทรงเป็นบุรุษอาชาไนยและบุรุษสูงสุด ผู้มีพระปัญญาหาที่เปรียบมิได้

ผลบุญจากการที่ท่านได้น้อมจิตเลื่อมใสใน "พระญาณ" (ความรู้แจ้ง) ของพระพุทธเจ้าในครั้งนั้น ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อย่างมหาศาล ดังนี้:

• ความสุขในสุคติภูมิ: ท่านได้เสวยทิพยสมบัติในสวรรค์ตลอด 1 กัป และไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลาที่เวียนว่ายตายเกิด
• ความสำเร็จในทางโลก: ในกัปที่ 71 แต่ปัจจุบัน ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงมหิทธานุภาพ ทรงสมบูรณ์ด้วยรัตนะทั้ง 7 ประการ นามว่า "ปุฬินปุปผิยะ"
• ความสำเร็จในทางธรรม: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ผู้แตกฉานใน ปฏิสัมภิทา 4 ซึ่งเป็นผลโดยตรงจากการที่ท่านเคยทำจิตให้เลื่อมใสในพระปัญญาคุณของพระศาสดา

สรุปใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการเน้นย้ำถึง อานุภาพของการน้อมจิตเลื่อมใสในพระปัญญาคุณของพระพุทธเจ้า แม้เพียงชั่วขณะจิตเดียวด้วยความศรัทธาที่บริสุทธิ์ ก็สามารถเป็นเหตุปัจจัยให้บรรลุถึงความสุขทั้งในทางโลกและนำไปสู่การหลุดพ้นจากกิเลสทั้งปวงในที่สุด ดังที่พระเถระรูปนี้ได้กล่าวไว้ว่า นี่คือผลแห่ง "ญาณสัญญา" หรือการหมายรู้ในพระปัญญาคุณอันเลิศของพระพุทธองค์นั่นเอง