ขัณฑผุลลิยเถราปทาน

ขัณฑผุลลิยเถราปทาน เป็นเรื่องราวที่กล่าวถึงอดีตชาติของ พระขัณฑผุลลิยเถระ ผู้ซึ่งได้รับอานิสงส์อันยิ่งใหญ่จากการทำบุญด้วยจิตที่เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า โดยในสมัยของ พระพุทธเจ้าพระนามว่าผุสสะ พระเจดีย์ของพระองค์ที่ตั้งอยู่ในป่าใหญ่ได้ชำรุดทรุดโทรมลงเนื่องจากถูกฝูงช้างทำลายและมีต้นไม้ขึ้นปกคลุม เมื่อพระเถระ (ในขณะนั้นเป็นเพียงบุรุษผู้หนึ่ง) ได้พบเห็นเหตุการณ์ดังกล่าว จึงเกิดศรัทธาปสาทะ ได้ดำเนินการปรับปรุงซ่อมแซมพื้นที่บริเวณนั้นให้ราบเรียบและนำ ก้อนปูน (sudhāpiṇḍa) ไปบูรณะซ่อมแซมพระเจดีย์ให้กลับมาอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ด้วยจิตที่เคารพรักในพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้เป็นศาสดาของโลกทั้งสาม

จากผลบุญกุศลที่ได้กระทำไว้ในอดีตชาติ ส่งผลให้พระเถระได้รับอานิสงส์ที่ยิ่งใหญ่ตลอดระยะเวลาที่เวียนว่ายตายเกิด ดังนี้

• การไม่ไปสู่ทุคติ: ตลอด 92 กัปนับตั้งแต่ทำบุญก้อนปูนนั้น พระเถระไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลย
• ความสมบูรณ์ในกามภพ: ในช่วง 77 กัปต่อมา ได้เสวยทิพยสมบัติและเกิดเป็น พระเจ้าจักรพรรดิ ผู้มีชัยชนะเหนือศัตรู มีสมบัติอันเป็นทิพย์ 7 ประการ และมีพละกำลังมหาศาล
• บรรลุธรรมในชาติสุดท้าย: ในภพชาติปัจจุบัน พระเถระได้บรรลุธรรมขั้นสูงสุด ได้แก่ ปฏิสัมภิทา 4 และวิชชา 3 เป็นต้น ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันว่าการปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้าได้สำเร็จผลอย่างสมบูรณ์

สรุปคำสอนหลัก: เนื้อหาในพระสูตรนี้เน้นย้ำถึงเรื่อง กฎแห่งกรรม โดยเฉพาะการทำบุญในพระพุทธศาสนาแม้จะเป็นเพียงการซ่อมแซมเจดีย์ด้วยก้อนปูนเล็กน้อย แต่หากทำด้วยจิตที่เลื่อมใสในพระรัตนตรัยอย่างแท้จริง ย่อมส่งผลให้ได้รับความสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ตลอดจนเป็นปัจจัยสำคัญที่เกื้อหนุนให้ถึงพร้อมด้วยความสำเร็จในทางโลกและนำไปสู่การบรรลุพระนิพพานในที่สุด