ปาปนิวาริยเถราปทาน

ปาปนิวาริยเถราปทาน เป็นเรื่องราวที่กล่าวถึงอดีตชาติและผลบุญของพระปาปนิวาริยเถระ ผู้ซึ่งได้สร้างบุญบารมีไว้กับพระพุทธเจ้าในอดีตชาติ คือพระปิยทัสสีพุทธเจ้า โดยในครั้งนั้นท่านได้ถวายการปฏิบัติด้วยการทำความสะอาดทางจงกรมและสร้างซุ้มบังลมบังแดดด้วยไม้ลำ เพื่อให้เป็นสถานที่อันร่มรื่นและเหมาะสมแก่การดำเนินสมณธรรมของพระบรมศาสดา

ด้วยผลบุญจากการกระทำดังกล่าว ประกอบกับการที่ท่านได้ตั้งใจปฏิบัติธรรมเพื่อละเว้นจากบาปและบำเพ็ญกุศลอย่างเต็มที่ เพื่อมุ่งหวังในการละกิเลสทั้งปวงตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ทำให้ท่านได้รับอานิสงส์อย่างมหาศาล ทั้งในภพชาติถัดมาและในภพชาติปัจจุบัน ดังนี้:

• อานิสงส์ในอดีตชาติ: ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงพระนามว่า "อัคคิเทวะ" ผู้สมบูรณ์ด้วยรัตนะ 7 ประการ และมีพระบารมีมาก เมื่อ 11 กัปที่ผ่านมา
• อานิสงส์ในภพชาติปัจจุบัน: ท่านได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ผู้แตกฉานในปฏิสัมภิทา 4 สามารถปฏิบัติหน้าที่ของพระพุทธศาสนาได้สำเร็จบริบูรณ์

คำสอนหลักที่ปรากฏในพระสูตรนี้คือ หัวใจสำคัญของการปฏิบัติธรรมตามหลักโอวาทปาติโมกข์ ได้แก่ การละเว้นจากบาป (ปาปัสส อกรณัง) และ การบำเพ็ญกุศลให้ถึงพร้อม (กุสลสูปสัมปทา) เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายสูงสุดคือการละกิเลสอย่างสิ้นเชิง ซึ่งเป็นแนวทางที่พระเถระยึดถือและปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้ามาโดยตลอดจนบรรลุถึงฝั่งแห่งวิมุตติหลุดพ้นในที่สุด