อัพภัญชนทายกเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งผู้มีบุญญาธิการอันยิ่งใหญ่จากการถวายการนวดเฟ้นแด่พระพุทธเจ้าในกาลก่อน เนื้อหาเริ่มต้นด้วยการพรรณนาถึงพระคุณอันประเสริฐของพระโกณฑัญญะพุทธเจ้า ผู้ปราศจากกิเลส ทรงมีพระทัยมั่นคงดั่งท้องฟ้า ทรงเป็นผู้ไม่หวั่นไหว และทรงมุ่งหวังประโยชน์สุขแก่ชาวโลกทั้งปวง ด้วยจิตที่เลื่อมใสในพระองค์ พระเถระในสมัยนั้นจึงได้ถวายการนวดเฟ้น (การชโลมหรือนวดด้วยน้ำมัน) แด่พระมหาบุรุษผู้นั้น ซึ่งถือเป็นการบำเพ็ญบุญอันเป็นมหากุศลที่ส่งผลข้ามภพข้ามชาติ

จากผลบุญที่ได้ถวายการนวดเฟ้นแด่พระพุทธเจ้า ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อันเป็นมงคล ดังนี้:

  • การหลุดพ้นจากทุคติ: ท่านไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยตลอดนับกาลเวลาอันยาวนาน เพราะอานิสงส์แห่งการปรนนิบัติธรรมด้วยความเคารพ
  • สมบัติในวัฏสงสาร: ในกัปที่ 15 แต่ภัทรกัปนี้ ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงพระนามว่า จิรปปะ ผู้สมบูรณ์ด้วยรัตนะทั้ง 7 ประการ และมีพระพลานามัยที่แข็งแรง
  • บรรลุธรรมชั้นสูงสุด: ในชาติปัจจุบัน ท่านได้บำเพ็ญเพียรจนบรรลุธรรม ได้แก่ ปฏิสัมภิทา 4 และวิชชา 3 เป็นต้น อันเป็นเครื่องยืนยันว่าท่านได้ทำกิจของพระพุทธศาสนาสำเร็จบริบูรณ์แล้ว

โดยสรุป พระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึงพลังแห่งความเลื่อมใสและการถวายอุปัฏฐากต่อพระพุทธเจ้า แม้จะเป็นเพียงการกระทำที่เรียบง่ายอย่างการนวดเฟ้น แต่หากกระทำด้วยจิตที่ศรัทธาต่อผู้บริสุทธิ์ ย่อมส่งผลให้ผู้นั้นได้รับความสุขทั้งในโลกียะและนำไปสู่ความหลุดพ้นในโลกุตระในที่สุด

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-09-07