ปัจจุคคมนิยเถราปทาน

ปัจจุคคมนิยเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งที่ได้รับคำสรรเสริญจากพระพุทธเจ้าถึงผลานิสงส์แห่งการต้อนรับด้วยจิตที่เลื่อมใส โดยเนื้อหาเริ่มต้นด้วยการที่ท่านได้พบเห็นพระสิทธัตถะพุทธเจ้า ผู้เป็นประทีปแห่งโลกและเป็นแพทย์ผู้รักษาโรคทางใจของสรรพสัตว์ ท่านจึงรีบลุกขึ้นต้อนรับด้วยจิตที่ผ่องใสเปี่ยมด้วยศรัทธาเสมือนการต้อนรับราชสีห์ผู้เป็นจ่าฝูงหรือวัวอุสภะผู้เป็นเลิศ

จากผลบุญดังกล่าว ท่านได้กล่าวถึงอานิสงส์ที่ได้รับในวัฏสงสารว่า:

• ผลบุญในอดีต: ย้อนไปเมื่อ 94 กัปที่แล้ว การที่ท่านได้ลุกขึ้นต้อนรับพระพุทธเจ้าด้วยความเคารพ ทำให้ท่านไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยตลอดกาลนาน
• ความสำเร็จในภพชาติ: ในช่วง 37 กัปที่ผ่านมา ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้มีพระนามว่า สปริวาร ทรงมีกำลังมากและปกครองไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินด้วยความรุ่งเรือง
• บรรลุธรรมในชาติปัจจุบัน: ในที่สุด ท่านได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ผู้แตกฉานในปฏิสัมภิทา 4 และได้ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนสำเร็จกิจแห่งการหลุดพ้นจากกิเลสทั้งปวง

สรุปใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการเน้นย้ำถึงอานิสงส์ของการมีจิตศรัทธาและการแสดงความเคารพต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้จะเป็นเพียงการลุกขึ้นต้อนรับด้วยจิตที่เลื่อมใสในขณะที่พระองค์เสด็จผ่าน ก็ถือเป็นมหากุศลที่ส่งผลให้เกิดความสุขทั้งในโลกมนุษย์และสวรรค์ จนกระทั่งนำไปสู่หนทางแห่งความพ้นทุกข์ในที่สุด