มิลักขุผลทายกเถราปทาน

มิลักขุผลทายกเถราปทาน (หรือ ปิลักขผลทายกเถราปทาน) เป็นเรื่องราวการบำเพ็ญบุญบารมีในอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่ง ผู้ได้รับผลบุญจากการถวายผลไม้แด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยในกาลแห่งพระอัตถทัสสีพุทธเจ้า พระเถระได้พบเห็นพระพุทธองค์ประทับอยู่ในป่า ด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธาอย่างยิ่ง จึงได้นำผลมิลักขุ (หรือผลปิลักขะ/ผลไทร) ไปน้อมถวายพระพุทธองค์ด้วยความโสมนัส

ผลจากการถวายทานในครั้งนั้น ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อันยิ่งใหญ่ตลอดระยะเวลาอันยาวนาน ดังนี้:

• อานิสงส์แห่งการถวายทาน: ท่านได้เสวยทิพยสมบัติในสวรรค์และมนุษย์ตลอด ๑,๘๐๐ กัป และด้วยอานุภาพแห่งบุญกุศลนี้ ท่านจึงไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา
• ความสำเร็จในปัจจุบันชาติ: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ผู้สิ้นอาสวะกิเลส มีสภาวะจิตที่บริสุทธิ์หมดจด
• คุณวิเศษที่ได้รับ: ท่านได้บรรลุปฏิสัมภิทาญาณ ๔ (ความแตกฉานในอรรถ ธรรม นิรุติ และปฏิภาณ) ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงความสำเร็จสูงสุดในพระพุทธศาสนา

สรุปใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือ การชี้ให้เห็นถึงอานุภาพของการให้ทานแม้เพียงเล็กน้อยแต่หากทำด้วยจิตที่เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า ย่อมเป็นเหตุให้เกิดผลบุญมหาศาล ตัดวงจรการเกิดในอบายภูมิ และเป็นปัจจัยเกื้อหนุนให้ถึงฝั่งแห่งพระนิพพานได้ในที่สุด พระเถระได้แสดงความปลื้มปีติว่า การที่ท่านได้มาบวชและปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธองค์นั้นเป็นการมาดีแล้ว และกิจที่ควรทำคือการบรรลุธรรมนั้น ท่านได้ทำสำเร็จเสร็จสิ้นแล้ว