สุมนวีชนิยเถราปทาน

เนื้อหาในสุมนวีชนิยเถราปทาน เป็นการกล่าวถึงบุรพกรรมของพระเถระผู้มีนามว่า พระสุมนวีชนิยเถระ ผู้ซึ่งระลึกถึงกุศลกรรมที่ได้ทำไว้ในอดีตชาติ อันเป็นเหตุให้ท่านได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในชาตินี้ โดยมีใจความสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงอานิสงส์ของการถวายการปรนนิบัติแด่พระพุทธเจ้าด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธาอย่างยิ่ง

ในอดีตกาล เมื่อครั้งที่พระวิปัสสีพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ ควงไม้พระศรีมหาโพธิ์ พระสุมนวีชนิยเถระในขณะที่เป็นคฤหัสถ์ ได้ถือเอาพัดใบไม้เข้าไปถวายงานพัดวีชนีแด่พระพุทธองค์ด้วยความเคารพ เพื่อเป็นการบูชาและคลายความร้อนให้แก่พระพุทธเจ้า กุศลกรรมที่ทำในครั้งนั้นนับย้อนไปได้ถึง 91 กัป ซึ่งส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์มหาศาล ดังนี้:

• ความไม่ตกต่ำ: ท่านไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลาที่เวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ
• ความบริสุทธิ์: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้กำจัดกิเลสทั้งปวงจนหมดสิ้น เป็นผู้ไม่มีอาสวะ
• ความสมบูรณ์แห่งปัญญา: ท่านบรรลุปฏิสัมภิทาญาณ 4 ประการ อันเป็นคุณธรรมขั้นสูงของผู้เป็นพระอรหันต์

บทสรุปแห่งปทานนี้แสดงให้เห็นถึงหลักคำสอนสำคัญเรื่อง กฎแห่งกรรม โดยเฉพาะอานิสงส์ของการทำบุญกับพระพุทธเจ้า แม้จะเป็นเพียงการกระทำที่ดูเรียบง่ายอย่างการพัดวีชนี แต่หากประกอบด้วยความเลื่อมใสศรัทธาอันบริสุทธิ์ ก็ย่อมส่งผลให้ผู้นั้นได้รับความสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ตราบจนกระทั่งบรรลุถึงพระนิพพาน ซึ่งพระเถระได้กล่าวสรุปไว้ในท้ายที่สุดว่า ท่านได้ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนบรรลุถึงที่สุดแห่งทุกข์แล้วอย่างสมบูรณ์