ทัพพมัลลปุตตเถราปทาน

ทัพพมัลลปุตตเถราปทาน เป็นประวัติและชาติกำเนิดในอดีตชาติของพระทัพพมัลลปุตตเถระ ผู้ได้รับการยกย่องจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่าเป็นเอตทัคคะในด้านผู้จัด (เสนาสนปัญญาปกะ) โดยท่านได้สร้างสมบุญบารมีมาแต่อดีตชาติผ่านการทำบุญ ถวายทาน และตั้งความปรารถนาไว้ในพระพุทธศาสนาของพระพุทธเจ้าหลายพระองค์

• ความปรารถนาในอดีต: ในสมัยพระปทุมุตตระพุทธเจ้า ท่านเกิดเป็นเศรษฐีบุตร ได้ฟังธรรมและถวายทานแด่พระสงฆ์พร้อมทั้งพระศาสดาเป็นเวลา 7 วัน แล้วตั้งความปรารถนาจะเป็นเลิศในด้านการจัดเสนาสนะ ซึ่งพระพุทธเจ้าได้ทรงพยากรณ์ว่า ในอนาคตจะได้เป็นสาวกของพระโคดมพุทธเจ้า
• ผลแห่งกรรมดีและวิบากกรรม: ด้วยอานุภาพแห่งบุญ ทำให้ท่านได้เสวยราชสมบัติเป็นเทวดาและพระเจ้าจักรพรรดิหลายภพหลายชาติ อย่างไรก็ตาม ในสมัยพระวิปัสสีพุทธเจ้า ท่านเคยมีจิตประทุษร้ายและกล่าวดูหมิ่นพระสาวกผู้สิ้นอาสวะด้วยความเข้าใจผิด ด้วยวิบากกรรมนั้นทำให้ในชาติสุดท้ายท่านต้องเผชิญกับคำกล่าวหาและข้อครหาต่างๆ แต่ด้วยบุญที่ถวายข้าวมธุปายาสและผลแห่งการปฏิบัติธรรม ทำให้ท่านหลุดพ้นจากบาปทั้งปวง
• ชาติกำเนิดและการบรรลุธรรม: ในสมัยพุทธกาลนี้ ท่านเกิดในตระกูลมัทละ ณ เมืองกุสินารา มารดาเสียชีวิตขณะตั้งครรภ์และถูกนำไปเผาไฟ แต่ท่านรอดชีวิตตกลงบนกองหญ้าคา จึงได้ชื่อว่า "ทัพพะ" ท่านได้บวชและบรรลุเป็นพระอรหันต์ตั้งแต่อายุเพียง 7 ขวบ มีความสามารถพิเศษในการใช้กำลังแห่งพรหมจรรย์และฤทธิ์ในการจัดเสนาสนะแก่ภิกษุสงฆ์ได้อย่างราบรื่น

บทประพันธ์อุปทานนี้สะท้อนถึงกฎแห่งกรรมที่ทั้งบุญและบาปย่อมให้ผลตามวาระ แต่อานุภาพแห่งการสร้างบุญกุศลและการอุทิศตนในพระพุทธศาสนา ย่อมนำพาให้สัตว์โลกข้ามพ้นวัฏสงสาร บรรลุถึงพระนิพพาน ซึ่งเป็นความสงบอันสูงสุด