มัณฑปทายิกาเถริยาปทาน

มัณฑปทายิกาเถริยาปทาน เป็นบทประพันธ์ในพระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ที่แสดงถึงประวัติและผลแห่งบุญของพระภิกษุณีรูปหนึ่งในอดีตชาติ ซึ่งได้บำเพ็ญทานอันเป็นกุศลด้วยความเลื่อมใส จนกระทั่งบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในที่สุด ใจความสำคัญของพระสูตรนี้สามารถสรุปเป็นหมวดหมู่ได้ดังนี้

• เหตุแห่งบุญกุศลในอดีตชาติ: พระเถริยาได้สร้างมัณฑป (ศาลาหรือโรงพิธี) ถวายแด่พระโกนาคมนพุทธเจ้า พระผู้เป็นโลกบันดล พร้อมทั้งได้ถวายผ้าจีวร 3 ผืน เป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ การกระทำอันเป็นมงคลนี้สำเร็จด้วยจิตใจที่เลื่อมใสศรัทธาอย่างแรงกล้าต่อพระพุทธศาสนา
• ผลแห่งบุญและอานิสงส์: ด้วยผลบุญจากการถวายมัณฑปและจีวรทาน ส่งผลให้ท่านท่องเที่ยวไปในที่ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นชนบท นิคม หรือราชธานี ย่อมเป็นผู้ที่ได้รับการบูชาและยกย่องสรรเสริญในทุกหนทุกแห่ง ซึ่งเป็นประจักษ์พยานว่าบุญกรรมที่ทำไว้ดีแล้วย่อมให้ผลน่า and น่าปรารถนาเสมอ
• การบรรลุธรรมและที่สุดแห่งวัฏสงสาร: ในชาติปัจจุบัน ด้วยกำลังแห่งบุญและการปฏิบัติภาวนา ทำให้ท่านสามารถเผาผลาญกิเลสทั้งปวงให้หมดสิ้นไป เป็นผู้ไม่มีอาสวะกิเลส อยู่เป็นสุข บรรลุคุณวิเศษขั้นสูงคือ ปฏิสัมภิทา 4 และสามารถทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าได้ บรรลุผลสำเร็จสูงสุดในพระพุทธศาสนา

บทประพันธ์นี้จึงเป็นเครื่องเตือนใจถึงอานิสงส์ของการสร้างศาสนสถานและการถวายทานในพระพุทธศาสนา ว่าเป็นบาทฐานสำคัญที่นำพาผู้ปฏิบัติให้พ้นจากความทุกข์ บรรลุพระนิพพาน และสิ้นสุดการเวียนว่ายตายเกิดในที่สุด