Fodder
นิวาปสูตร (มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ MN25) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลาย ณ กรุงสาวัตถี โดยทรงยกอุปมานายพรานเนื้อกับฝูงเนื้อ ๔ ฝูง เพื่ออธิบายถึงวิธีการที่มารผู้เป็นเจ้าของโลกามิส (เหยื่อล่อแห่งโลก) ดักจับสมณพราหมณ์ผู้ปฏิบัติธรรม และหนทางที่จะหลุดพ้นจากอำนาจของมาร.
ในอุปมานี้ นายพรานเนื้อเปรียบเหมือนมารผู้มีบาป และ ป่าหญ้าที่ปลูกไว้เป็นเหยื่อล่อ (นิวาปะ) เปรียบด้วยกามคุณ ๕ (รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส) ซึ่งเป็นสิ่งยั่วยวนในโลก.
เนื้อฝูงแรกเปรียบเหมือนสมณพราหมณ์ที่เข้าไปบริโภคกามคุณอย่างลืมตัว มัวเมา ประมาท จึงตกเป็นเหยื่อของมาร.
เนื้อฝูงที่สอง แม้จะเห็นภัยจากการบริโภคเหยื่อล่อ และพยายามหลีกหนีไปอยู่ในป่าลึก แต่เมื่อถึงคราวขาดแคลนอาหาร ร่างกายซูบผอม กำลังเรี่ยวแรงหมดสิ้น ก็จำต้องกลับมาบริโภคเหยื่อล่ออีก จนตกเป็นเหยื่อของมารเช่นกัน. นี้เปรียบเหมือนสมณพราหมณ์ที่บำเพ็ญตบะทรมานตนอย่างสุดโต่ง แต่ไม่สามารถเอาชนะกิเลสได้เมื่อเผชิญกับความอ่อนแอทางกาย.
เนื้อฝูงที่สาม เห็นความผิดพลาดของสองฝูงแรก จึงเลือกที่จะอยู่ในบริเวณที่มีเหยื่อล่อ แต่ไม่เข้าไปบริโภค ทว่ากลับจมอยู่กับความคิดและการถกเถียงเรื่องโลกเที่ยงหรือไม่เที่ยง หรืออัตตากับร่างกายเป็นอย่างเดียวกันหรือไม่ ซึ่งเป็นทิฏฐิและความเห็นผิดต่างๆ. การยึดมั่นในทิฏฐิเหล่านี้ทำให้ไม่หลุดพ้นจากอำนาจของมาร.
ส่วนเนื้อฝูงที่สี่เป็นผู้ที่รอดพ้นจากอำนาจของนายพรานโดยสิ้นเชิง ด้วยการไปอยู่ในที่ที่นายพรานและบริวารไม่อาจติดตามไปถึงได้. พระพุทธองค์ทรงเปรียบเนื้อฝูงที่สี่นี้กับสมณพราหมณ์ผู้ที่บรรลุธรรมด้วยการเจริญฌาน ๔ (ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน) การเข้าถึงอรูปฌานต่างๆ และสัญญาเวทยิตนิโรธ จนกระทั่งหลุดพ้นด้วยสัมมาวิมุตติ (ความหลุดพ้นชอบ) เข้าถึงพระนิพพาน อันเป็นแดนที่มารไม่อาจเข้าถึงได้.
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →