เทวทัตตสูตร

เทวทัตตสูตร (อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรม ณ เขาคิชฌกูฏ ใกล้กรุงราชคฤห์ ภายหลังจากที่พระเทวทัตได้แยกตัวออกไป โดยพระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบผลกระทบของลาภ ยศ และสรรเสริญ ที่เกิดขึ้นกับพระเทวทัตว่าสิ่งเหล่านั้นมิได้นำมาซึ่งความเจริญ แต่กลับกลายเป็นปัจจัยที่นำไปสู่ความพินาศและความเสื่อมเสียของตัวเขาเอง

พระพุทธองค์ทรงใช้การเปรียบเทียบในเชิงธรรมชาติและชีวิตสัตว์ เพื่อให้เห็นภาพถึงโทษของการมีลาภยศที่เกินพอดี ดังนี้:

• กล้วย ไผ่ และอ้อ: เมื่อพืชเหล่านี้ออกผลหรือออกดอก ผลผลิตนั้นกลับกลายเป็นการทำลายชีวิตของต้นมันเอง
• แม่ล่อ: เมื่อแม่ล่อตั้งครรภ์ ความเป็นแม่กลับกลายเป็นเหตุให้แม่ล่อต้องถึงแก่ความตาย

คำสอนหลักของพระสูตรนี้ คือการเตือนใจถึงภัยของ ลาภ สักการะ และชื่อเสียง หากบุคคลใดเป็นผู้มีจิตใจไม่มั่นคงในธรรม การได้รับสิ่งเหล่านี้มาโดยมิชอบหรือการยึดติดในสิ่งเหล่านี้จนเกินไป จะเปรียบเสมือนการนำดาบมาทิ่มแทงตนเอง พระพุทธเจ้าสรุปให้เห็นว่า ความมีชื่อเสียงและเกียรติยศที่ได้มาสำหรับคนพาล (ผู้ที่ขาดสติปัญญาและคุณธรรม) ย่อมทำลายคุณความดีและขัดขวางทางแห่งความหลุดพ้น ทำให้ต้องประสบกับความพินาศในที่สุด

ดังนั้น พระสูตรนี้จึงเป็นหลักธรรมที่สอนให้พุทธศาสนิกชนดำเนินชีวิตด้วยความไม่ประมาท แม้จะได้รับความสำเร็จหรือการยกย่องสรรเสริญ ก็พึงระลึกเสมอว่าสิ่งเหล่านี้เป็นเพียงเรื่องชั่วคราวและอาจนำโทษมาให้หากไม่รู้จักประมาณหรือไม่ดำรงตนอยู่ในกุศลธรรม