สุตธรสูตร

พระสูตรนี้ (AN 5.96) แสดงธรรมเรื่ององค์ประกอบ 5 ประการสำหรับภิกษุผู้บำเพ็ญอานาปานสติ ซึ่งหากปฏิบัติได้ครบถ้วนจะช่วยให้บรรลุถึงความไม่หวั่นไหว (ความหลุดพ้นจากกิเลส) ได้โดยรวดเร็ว โดยพระพุทธองค์ทรงวางหลักเกณฑ์การดำเนินชีวิตและการศึกษาธรรมไว้ดังนี้

• ภาระน้อยและสันโดษ: มีภารกิจหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบน้อย ไม่เป็นผู้แบกภาระหนักเกินไป และมีความพึงพอใจในปัจจัยสี่ตามที่มีอยู่
• ประมาณในการบริโภค: รู้จักกินแต่พอดี ไม่มุ่งเน้นการกินเพื่อเติมเต็มท้องหรือความอยาก
• ความเพียรในความตื่น: ลดการหลับนอน ไม่ตกอยู่ในความง่วงเหงาหาวนอน และอุทิศตนให้กับการตื่นอยู่เสมอเพื่อปฏิบัติธรรม
• ความเป็นพหูสูต: เป็นผู้ทรงจำคำสอนของพระพุทธองค์ที่ไพเราะทั้งในเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด โดยต้องหมั่นสวดท่อง จดจำ ใคร่ครวญด้วยใจ และเข้าใจเนื้อความตามหลักการอย่างแตกฉาน
• การทบทวนความหลุดพ้น: หมั่นตรวจสอบและพิจารณาความก้าวหน้าของจิตว่ามีความหลุดพ้นจากกิเลสมากน้อยเพียงใด

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการปรับสมดุลระหว่างการใช้ชีวิตที่เรียบง่ายและการหมั่นศึกษาพระธรรมอย่างจริงจัง ภิกษุผู้ประกอบด้วยคุณธรรมทั้ง 5 ประการนี้ เมื่อนำไปประยุกต์ร่วมกับการเจริญอานาปานสติ จะเป็นปัจจัยสำคัญที่เอื้อให้เกิดปัญญาและบรรลุธรรมอันเป็นความไม่หวั่นไหวได้อย่างรวดเร็วและมั่นคง