ธัมมเจติยสูตร

ธัมมเจติยสูตร หรือธรรมเจติยสูตร (ในพระไตรปิฎก มัชฌิมนิกาย) เป็นพระสูตรที่กล่าวถึงพระเจ้าปเสนทิโกศลเสด็จไปเฝ้าพระพุทธเจ้า ณ นิคมเมทฬุปะ แคว้นสักกะ ในพระสูตรนี้ พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงแสดงความเลื่อมใสในพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ ด้วยเหตุผลหลายประการ

พระองค์ทรงสังเกตเห็นว่า หมู่รุกขมูลในบริเวณที่พระพุทธเจ้าประทับอยู่นั้นน่ารื่นรมย์ สงบ ปราศจากเสียงรบกวน เหมาะแก่การหลีกเร้น และทรงรำลึกถึงพระพุทธองค์ เมื่อทรงพิจารณาถึงภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ ทรงเห็นว่าภิกษุทั้งหลายอยู่ร่วมกันอย่างสามัคคีปรองดอง ไม่ทะเลาะวิวาทกัน เหมือนน้ำกับนมที่เข้ากันได้ดี ซึ่งแตกต่างจากความขัดแย้งที่มักเกิดขึ้นในหมู่กษัตริย์ พราหมณ์ คฤหบดี แม้กระทั่งในครอบครัว

พระเจ้าปเสนทิโกศลยังทรงเปรียบเทียบกับสมณพราหมณ์อื่น ๆ ที่บางพวกอาจประพฤติพรหมจรรย์อยู่ชั่วระยะหนึ่งแล้วก็กลับมาบริโภคกามคุณ แต่ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ยังคงประพฤติพรหมจรรย์อันบริสุทธิ์บริบูรณ์ไปจนตลอดชีวิต นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงเล่าว่า เคยมีผู้มีความตั้งใจจะโต้แย้งพระพุทธเจ้า แต่เมื่อได้ฟังพระธรรมเทศนาแล้ว กลับเกิดความเลื่อมใสและออกบวชเป็นสาวก

ด้วยเหตุผลเหล่านี้ พระเจ้าปเสนทิโกศลจึงทรงสรุปว่า พระผู้มีพระภาคทรงเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระธรรมอันพระองค์ตรัสดีแล้ว และพระสงฆ์สาวกของพระองค์ปฏิบัติดีแล้ว หลังจากที่พระองค์เสด็จกลับไป พระพุทธเจ้าได้ตรัสแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ถ้อยคำของพระเจ้าปเสนทิโกศลเหล่านั้นเป็น "ธรรมเจดีย์" (อนุสาวรีย์แห่งธรรม) อันเป็นประโยชน์เกื้อกูลและเป็นพื้นฐานแห่งพรหมจรรย์ ควรแก่การเรียนรู้ จดจำ และทรงจำไว้