สารัชชสูตร

สารัชชสูตร (An5.171) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ภิกษุทั้งหลาย ณ วัดเชตวันมหาวิหาร โดยมีใจความสำคัญว่าด้วยเรื่องคุณสมบัติของคฤหัสถ์ที่ส่งผลต่อความรู้สึก "ความครั่นคร้าม" (ความหวาดกลัวหรือความไม่มั่นใจ) และ "ความองอาจ" (ความกล้าหาญหรือความมั่นใจ) ในการดำเนินชีวิตและการเข้าสมาคมต่างๆ โดยพระองค์ได้จำแนกไว้เป็น 5 ประการ ดังนี้:

• อุบาสกผู้ตกอยู่ในความครั่นคร้าม คือผู้ที่ประพฤติผิดศีล 5 ประการ ได้แก่:
  • การฆ่าสัตว์
  • การลักทรัพย์
  • การประพฤติผิดในกาม
  • การกล่าวคำเท็จ
  • การดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัย
  การกระทำเหล่านี้จะนำมาซึ่งความหวาดระแวง ความไม่สงบทางใจ และความไม่มั่นใจในตนเองเมื่อต้องเผชิญหน้ากับผู้อื่นหรือในที่ชุมชน

• อุบาสกผู้มีความองอาจ คือผู้ที่ตั้งมั่นอยู่ในศีล 5 ประการ ได้แก่:
  • การเว้นจากการฆ่าสัตว์
  • การเว้นจากการลักทรัพย์
  • การเว้นจากการประพฤติผิดในกาม
  • การเว้นจากการกล่าวคำเท็จ
  • การเว้นจากการดื่มน้ำเมา
  การรักษาศีลเหล่านี้เปรียบเสมือนเกราะคุ้มครองที่ทำให้ผู้ปฏิบัติเป็นผู้ที่สะอาดบริสุทธิ์ ปราศจากความหวาดสะดุ้งเกรงกลัวต่อโทษภัยที่เกิดจากการกระทำผิด จึงมีความสง่างาม มั่นใจ และมีความองอาจในการดำเนินชีวิตได้อย่างเปิดเผย

โดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำให้เห็นว่า "ศีล" ไม่ได้เป็นเพียงข้อบังคับทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นฐานสำคัญที่สร้าง "ความมั่นใจ" และ "ความกล้าหาญ" ให้เกิดขึ้นกับคฤหัสถ์ผู้ครองเรือน ผู้ที่เว้นจากบาปกรรมย่อมเป็นผู้มีความสุขและปราศจากความหวาดกลัวในทุกสถานการณ์