สีวถิกสูตร

ในสีวถิกสูตร พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบผู้ที่มีความประพฤติเสื่อมเสียกับ "ป่าช้า" เพื่อชี้ให้เห็นโทษของการกระทำที่ไม่เหมาะสม โดยทรงระบุว่าป่าช้ามีโทษ 5 ประการ ได้แก่ ความสกปรก เหม็นเน่า น่ากลัว เป็นที่รวมของสัตว์ร้าย และเป็นที่โศกเศร้าของผู้คน ซึ่งคุณลักษณะเหล่านี้สามารถพบได้ในบุคคลที่ขาดการสำรวมทางกาย วาจา และใจ

พระองค์ทรงจำแนกโทษ 5 ประการของบุคคลผู้เป็นดั่งป่าช้า ดังนี้:

• ความสกปรก: เกิดจากการที่บุคคลนั้นมีความประพฤติทุจริต ทั้งทางกาย วาจา และใจ ทำให้จิตใจและกริยาอาการไม่สะอาดบริสุทธิ์
• ความเหม็นเน่า: คือการมีชื่อเสียงที่เลวทรามจากผลของการกระทำที่ไม่ดี เปรียบเสมือนกลิ่นเหม็นที่ฟุ้งกระจายไปไกล
• ความน่ากลัว: เมื่อบุคคลมีความประพฤติชั่ว ย่อมทำให้กัลยาณมิตรหรือผู้มีศีลธรรมต่างหลีกหนีห่างไกล ไม่ต้องการเข้าใกล้
• เป็นที่รวมของสัตว์ร้าย: บุคคลประเภทนี้มักคบหาสมาคมกับผู้ที่มีนิสัยทุจริตเช่นเดียวกัน ทำให้เป็นแหล่งสะสมของคนพาล
• เป็นที่โศกเศร้า: การที่ผู้มีศีลธรรมต้องมาอยู่ร่วมหรือเกี่ยวข้องด้วย ย่อมนำมาซึ่งความทุกข์ใจและความเดือดร้อนแก่ผู้อื่น เปรียบเสมือนสถานที่ที่ผู้คนต้องมาหลั่งน้ำตา

คำสอนหลักของพระสูตรนี้คือการเตือนสติให้พุทธศาสนิกชนหมั่นสำรวจตนเองและรักษาความประพฤติให้งดงาม หากบุคคลใดมีพฤติกรรมที่เสื่อมเสีย ย่อมเท่ากับเป็นการทำลายคุณค่าของตนเองและกลายเป็นที่รังเกียจของสังคม เปรียบตนเองเป็นป่าช้าที่ไม่มีใครปรารถนาจะเข้าใกล้ ตรงกันข้าม หากบุคคลประพฤติตนดีงาม ย่อมเป็นที่สรรเสริญและเป็นที่รักของกัลยาณชนทั้งหลาย