Another Discourse on the Second Absorption, Etc.
พระสูตรในกลุ่ม อปรทุติยฌานสุตตาทิ (อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ข้อ 265-271) ได้แสดงธรรมที่เป็นอุปสรรคสำคัญในการบรรลุธรรมขั้นสูงและการเข้าถึงสมาธิระดับต่าง ๆ โดยพระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำว่า อกุศลธรรม 5 ประการ เปรียบเสมือนเครื่องผูกมัดหรือมลทินทางจิตใจที่ขัดขวางไม่ให้ผู้ปฏิบัติก้าวหน้า หากบุคคลใดยังไม่สามารถละทิ้งธรรมเหล่านี้ได้ ย่อมไม่สามารถเข้าถึงฌานที่ 2, 3, 4 หรือบรรลุผลแห่งการปฏิบัติธรรมตั้งแต่พระโสดาบันไปจนถึงความเป็นพระอรหันต์ได้
หัวข้อที่เป็นอุปสรรคสำคัญ 5 ประการ (มัจฉริยะ 5 และความไม่รู้คุณ) ได้แก่:
สาระสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า ความตระหนี่ และ ความอกตัญญู เป็นเครื่องเศร้าหมองที่ปิดกั้นปัญญาและการทำใจให้สงบ การที่จิตใจยังยึดติดและหวงแหนสิ่งต่าง ๆ รวมถึงการขาดคุณธรรมพื้นฐานอย่างความกตัญญู ทำให้จิตไม่มีความบริสุทธิ์พอที่จะเข้าถึงความละเอียดอ่อนของสมาธิ หรือความลึกซึ้งของการตรัสรู้
ในทางกลับกัน พระพุทธองค์ทรงสรุปว่า หากผู้ปฏิบัติสามารถ ละทิ้งธรรม 5 ประการนี้ได้สำเร็จ จิตจะมีความพร้อมและเหมาะสมที่จะพัฒนาไปสู่ความสำเร็จสูงสุด ทั้งในด้านการเข้าถึง ฌานสมาบัติ และการบรรลุ มรรคผลนิพพาน อันเป็นเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนา ดังนั้น การฝึกฝนจิตให้ปล่อยวางความหวงแหนและสร้างเสริมความกตัญญูจึงเป็นปัจจัยเกื้อหนุนสำคัญอย่างยิ่งในการปฏิบัติธรรม
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
แสดงความคิดเห็น
แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอปรทุติยฌานสุตตาทิ