มหาจุนทสูตร

มหาจุนทสูตร (Aṅguttara Nikāya 6.46) เป็นพระสูตรที่พระมหาจุนทะแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลาย ณ แคว้นเจดี ในสมัยที่ประทับอยู่ ณ สยันชاتی โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสามัคคีระหว่างพระภิกษุผู้ปฏิบัติธรรมสองกลุ่มหลัก ได้แก่ ภิกษุผู้ทรงธรรม (ธรรมยุติกภิกษุ) และ ภิกษุผู้เพ่งฌาน (ฌายีภิกษุ) ซึ่งมักเกิดความขัดแย้งและดูหมิ่นซึ่งกันและกัน

พระมหาจุนทะได้ชี้ให้เห็นถึงความเสื่อมเสียที่เกิดจากการกระทบกระทั่งกันใน 4 รูปแบบ ดังนี้:

• กลุ่มที่ 1: ภิกษุผู้ทรงธรรมดูหมิ่นภิกษุผู้เพ่งฌาน
• กลุ่มที่ 2: ภิกษุผู้เพ่งฌานดูหมิ่นภิกษุผู้ทรงธรรม
• กลุ่มที่ 3: ภิกษุผู้ทรงธรรมสรรเสริญแต่พวกเดียวกันเองและตำหนิอีกกลุ่ม
• กลุ่มที่ 4: ภิกษุผู้เพ่งฌานสรรเสริญแต่พวกเดียวกันเองและตำหนิอีกกลุ่ม

พฤติกรรมดังกล่าวทำให้ทั้งสองฝ่ายไม่เลื่อมใสซึ่งกันและกัน และส่งผลเสียต่อประโยชน์และความสุขของมหาชน ทั้งเทวดาและมนุษย์

เพื่อแก้ไขปัญหานี้ พระมหาจุนทะจึงทรงวางแนวทางปฏิบัติที่ภิกษุทั้งหลายควรฝึกฝนอบรมตนเอง ดังนี้:

• แม้จะเป็นผู้ทรงธรรม: ก็ควรกล่าวสรรเสริญคุณความดีของภิกษุผู้เพ่งฌาน เพราะบุคคลผู้ทำให้แจ้งซึ่งอมตธาตุด้วยกายนั้นเป็นบุคคลที่หาได้ยากและน่าอัศจรรย์ยิ่งในโลก
• แม้จะเป็นผู้เพ่งฌาน: ก็ควรกล่าวสรรเสริญคุณความดีของภิกษุผู้ทรงธรรม เพราะบุคคลผู้หยั่งรู้แทงตลอดซึ่งอรรถบทอันลึกซึ้งด้วยปัญญา ก็เป็นบุคคลที่หาได้ยากและน่าอัศจรรย์ยิ่งในโลกเช่นกัน

ใจความสำคัญของมหาจุนทสูตรจึงมุ่งเน้นการส่งเสริมความสามัคคี การยกย่องให้เกียรติซึ่งกันและกันระหว่างผู้เชี่ยวชาญด้านปริยัติ (ทรงธรรม) และผู้เชี่ยวชาญด้านปฏิบัติ (เพ่งฌาน) ว่าต่างก็มีความสำคัญและหาได้ยากยิ่งในพระพุทธศาสนา ซึ่งเกื้อกูลต่อประโยชน์สุขของมหาชนอย่างแท้จริง