Saupādisesasutta

สอุปาทิเสสสูตร

With Residue

ข้อมูล สอุปาทิเสสสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 23
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังพระสารีบุตร
สถานที่พระเชตวัน กรุงสาวัตถี
อ่านพระสูตรสอุปาทิเสสสูตร →

สรุปเนื้อหา สอุปาทิเสสสูตร

สอุปาทิเสสสูตร เป็นพระสูตรที่บันทึกเหตุการณ์เมื่อครั้งพระสารีบุตรเถระได้เข้าไปสนทนากับเหล่านักบวชนอกศาสนา ซึ่งกำลังถกเถียงกันว่า “ผู้ที่ตายโดยยังมีกิเลสเหลืออยู่ (สอุปาทิเสส) ย่อมไม่พ้นจากอบายภูมิ” พระสารีบุตรจึงนำประเด็นนี้ไปทูลถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อขอความกระจ่าง พระพุทธองค์ทรงตำหนิแนวคิดของนักบวชเหล่านั้นว่าไม่มีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง และทรงจำแนกบุคคลผู้ที่ตายโดยยังมีกิเลสเหลืออยู่ แต่เป็นผู้พ้นจากอบายภูมิ (นรก กำเนิดเดรัจฉาน และเปรตวิสัย) ได้อย่างเด็ดขาด จำนวน 9 จำพวก

บุคคลทั้ง 9 จำพวกนี้ แบ่งตามระดับของความสำเร็จในมรรคผล โดยมีรายละเอียดสรุปได้ดังนี้:

  • กลุ่มพระอนาคามี (5 จำพวก): คือผู้ที่ละสังโยชน์เบื้องต่ำได้แล้ว โดยมีระดับความละเอียดในการบรรลุธรรมต่างกัน ได้แก่ ผู้ที่ดับกิเลสก่อนถึงภพใหม่, ผู้ที่ดับกิเลสทันทีที่เกิดในภพใหม่, ผู้ที่ดับกิเลสโดยไม่ต้องใช้ความพยายามมาก, ผู้ที่ดับกิเลสโดยต้องใช้ความพยายาม และผู้ที่มีกระแสจิตมุ่งสู่ชั้นอกนิฏฐาพรหม
  • กลุ่มพระโสดาบัน (4 จำพวก): คือผู้ที่ละสังโยชน์เบื้องต้น 3 ประการได้แล้ว ได้แก่
    • สกทาคามี: ผู้ที่จะกลับมาเกิดในโลกนี้อีกเพียงครั้งเดียวแล้วจบความทุกข์
    • เอกพีชี: ผู้ที่จะเกิดในภพมนุษย์อีกเพียงครั้งเดียว
    • โกลังโกละ: ผู้ที่จะท่องเที่ยวไปในตระกูลต่างๆ อีก 2-3 ตระกูล
    • สัตตักขัตตุปรมะ: ผู้ที่จะเวียนว่ายตายเกิดในภพภูมิเทวดาและมนุษย์อย่างมากไม่เกิน 7 ครั้ง

พระพุทธองค์ทรงสรุปว่าบุคคลทั้ง 9 ประเภทนี้ แม้จะยังมีกิเลสเหลืออยู่แต่ก็นับว่าเป็นผู้มีความปลอดภัยจากอบายภูมิอย่างแท้จริง การที่พระองค์ไม่เคยแสดงธรรมเรื่องนี้มาก่อนแก่พุทธบริษัท ก็ด้วยเหตุผลว่าเกรงจะทำให้เกิดความประมาทในการปฏิบัติธรรม แต่ทรงตรัสแสดงในครั้งนี้เพื่อตอบคำถามของพระสารีบุตรเท่านั้น

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-06-01

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสอุปาทิเสสสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka