Piṇḍapātapārisuddhisutta

ปิณฑปาตปาริสุทธิสูตร

The Purification of Alms

ข้อมูลพระสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 14
นิกายมัชฌิมนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังพระสารีบุตร
สถานที่พระเวฬุวัน กรุงราชคฤห์
อ่านพระสูตรปิณฑปาตปาริสุทธิสูตร →

สรุปเนื้อหา ปิณฑปาตปาริสุทธิสูตร

พระสูตรปิณฑปาตปาริสุทธิสูตร (MN151) กล่าวถึงเหตุการณ์เมื่อพระพุทธเจ้าประทับอยู่ที่พระเวฬุวัน กรุงราชคฤห์ ในเวลาเย็น พระสารีบุตรได้เข้าเฝ้า พระพุทธเจ้าทรงทักถามถึงการปฏิบัติที่ทำให้ท่านมีอินทรีย์ผ่องใสและผิวพรรณบริสุทธิ์ผุดผ่อง พระสารีบุตรกราบทูลว่า ท่านเจริญ สุญญตาวิหาร (การอยู่ด้วยสุญญตา) เป็นประจำ พระพุทธเจ้าทรงสรรเสริญว่าเป็นการปฏิบัติของมหาบุรุษ

จากนั้น พระพุทธเจ้าได้ทรงอธิบายถึงแนวทางปฏิบัติสำหรับภิกษุผู้ประสงค์จะเจริญสุญญตาวิหาร และเพื่อให้บิณฑบาตบริสุทธิ์ (ปิณฑปาตปาริสุทธิ) โดยการพิจารณาตนเองอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ออกบิณฑบาต ภิกษุพึงระลึกพิจารณาว่า ระหว่างทางที่ไปบิณฑบาต ในที่ที่เที่ยวบิณฑบาต หรือทางที่กลับจากบิณฑบาต ได้มีอภิชฌา โทมนัส ความกำหนัดยินดี หรืออกุศลธรรมใด ๆ เกิดขึ้นในใจเนื่องด้วยอารมณ์ที่รับรู้ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจหรือไม่ หากพบว่ามี ควรพยายามละอกุศลเหล่านั้น แต่หากไม่พบ ควรบำเพ็ญภาวนาด้วยปีติและปราโมทย์ เจริญกุศลธรรมทั้งวันทั้งคืน

นอกจากนี้ ภิกษุพึงพิจารณาตรวจสอบความก้าวหน้าในการปฏิบัติธรรมของตนเองในประเด็นสำคัญต่าง ๆ ดังนี้:

  • ได้ละ กามคุณ 5 และ นิวรณ์ 5 ได้แล้วหรือยัง
  • ได้กำหนดรู้ อุปาทานขันธ์ 5 โดยรอบแล้วหรือยัง
  • ได้เจริญ สติปัฏฐาน 4, สัมมัปปธาน 4, อิทธิบาท 4, อินทรีย์ 5, พละ 5, โพชฌงค์ 7 และ อริยมรรคมีองค์ 8 แล้วหรือยัง
  • ได้เจริญ สมถะและวิปัสสนา และได้บรรลุ วิชชาและวิมุตติ แล้วหรือยัง

หากพิจารณาแล้วพบว่ายังไม่บริบูรณ์ ก็พึงพยายามทำให้บริบูรณ์ หากบริบูรณ์แล้ว ก็พึงบำเพ็ญภาวนาด้วยปีติและปราโมทย์ เจริญกุศลธรรมทั้งวันทั้งคืน พระพุทธเจ้าทรงย้ำว่า ภิกษุทั้งหลายทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ที่ทำบิณฑบาตให้บริสุทธิ์ ล้วนทำด้วยการพิจารณาตนเองเช่นนี้ และทรงกำชับให้พระสารีบุตรและภิกษุทั้งปวงพึงฝึกฝนตนในหนทางนี้ เพื่อความบริสุทธิ์แห่งบิณฑบาตอย่างต่อเนื่องตลอดไป

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-04-23
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka