อุปปลวัณณาเถรีวัตถุ

อุปปลวัณณาเถรีวัตถุ (ธัมมปทัฏฐกถา ภาค ๓ เรื่องพระนางอุปปลวัณณาเถรี) เป็นเรื่องราวที่แสดงให้เห็นถึงความทุกข์อันเกิดจากกามคุณและการเปลี่ยนผ่านชีวิตสู่ทางธรรม โดยมีเนื้อหาสำคัญดังนี้

เมื่อครั้งพระนางอุปปลวัณณาเถรีบรรลุเป็นพระอรหันต์แล้ว ท่านได้จำพรรษาอยู่ในป่าอันธวัน วันหนึ่งมีชายหนุ่มผู้เป็นญาติห่างๆ เกิดความหลงใหลในความงามของพระเถรีจึงได้แอบซ่อนตัวอยู่ในกระท่อม เมื่อพระเถรีกลับมา เขาได้ปรากฏตัวขึ้นและพยายามลวนลามพระเถรี แม้พระเถรีจะกล่าวเตือนถึงโทษของบาปและผลร้ายที่จะตามมา แต่ชายผู้นั้นไม่ฟังและข่มขืนกระทำชำเราพระเถรีจนสำเร็จความใคร่ ด้วยผลกรรมอันหนักหนานี้ แผ่นดินจึงแยกออกและสูบเอาชายผู้นั้นลงไปสู่อเวจีมหานรกทันที

ภายหลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว ภิกษุทั้งหลายได้สนทนากันว่าพระอรหันต์ยังมีความรู้สึกทางกามได้หรือไม่ พระพุทธองค์จึงตรัสสอนด้วยพระธรรมเทศนาและยกพระคาถาที่ว่า “บาปกรรมย่อมไม่ส่งผลแก่ผู้ที่ไม่ทำบาปนั้นทันที เหมือนน้ำนมที่ยังไม่แปรเปลี่ยนเป็นนมส้ม แต่บาปกรรมนั้นย่อมติดตามผู้กระทำบาปไปเหมือนไฟที่คุอยู่ใต้เถ้า”

บทสรุปและข้อคิดจากเรื่องนี้:

• โทษของกาม: ความหลงใหลในรูปโฉมนำมาซึ่งหายนะและผลกรรมที่รุนแรง
• อานุภาพของพระอรหันต์: พระอรหันต์ย่อมไม่มีความยินดีในกาม แต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นเรื่องของกรรมเก่าและเหตุปัจจัยภายนอกที่ผู้อื่นกระทำต่อท่าน
• กฎแห่งกรรม: การกระทำชั่วแม้อาจดูเหมือนยังไม่ให้ผลในทันที แต่บาปกรรมย่อมรอเวลาที่จะส่งผลอย่างสาสมเสมอ

เรื่องนี้สอนให้พุทธศาสนิกชนตระหนักถึงความน่าสะพรึงกลัวของกิเลส และการมีสติยับยั้งชั่งใจไม่ให้กระทำกรรมหนักที่จะนำพาชีวิตไปสู่หนทางแห่งอบายภูมิ