พระธรรมบทคาถาที่ 85-86 นี้ ปรากฏอยู่ในเรื่องธัมมัสสวนวัตถุ ซึ่งกล่าวถึงการที่พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบชีวิตมนุษย์ในทางธรรมด้วยการเปรียบเปรยถึงการข้ามฝั่งของหมู่สัตว์ โดยมีใจความสำคัญว่า มนุษย์ส่วนใหญ่มักเป็นผู้ที่หลงอยู่ในโลกียวิสัย แต่มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่สามารถข้ามพ้นห้วงแห่งความทุกข์ไปได้ ดังพระพุทธวจนะที่ว่า "ชนทั้งหลายผู้ไปถึงฝั่ง (พระนิพพาน) มีน้อย, ส่วนหมู่สัตว์นอกนี้ วิ่งเลาะอยู่ตามฝั่งนี้ (คือฝั่งแห่งวัฏสงสาร) เท่านั้น"
ในส่วนของพระคาถาที่ 86 ได้เน้นย้ำถึงวิถีทางของผู้ที่มีปัญญาและศรัทธาในการปฏิบัติธรรม ซึ่งสามารถสรุปใจความสำคัญเป็นแนวทางปฏิบัติได้ดังนี้:
- การฟังธรรมด้วยความเลื่อมใส: ผู้ที่ประพฤติธรรมตามที่พระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงไว้ดีแล้ว จะสามารถข้ามฝั่งอันเป็นมหาภูตหรือห้วงแห่งมัจจุราชที่ข้ามได้ยากยิ่งไปสู่ความปลอดภัยได้
- การทำหน้าที่ของบัณฑิต: บุคคลผู้เป็นบัณฑิตย่อมรู้ดีว่าหนทางใดเป็นหนทางแห่งความเจริญและหนทางใดเป็นเหตุแห่งความเสื่อม จึงละทิ้งธรรมฝ่ายต่ำและมุ่งมั่นปฏิบัติในธรรมฝ่ายสูง
- การฝึกฝนจิตใจ: การข้ามฝั่งเปรียบเสมือนการชำระจิตใจให้บริสุทธิ์จากกิเลสเครื่องเศร้าหมอง เพื่อให้ถึงซึ่งเป้าหมายสูงสุดคือพระนิพพาน
บทสรุปของพระธรรมบททั้งสองคาถานี้ สะท้อนให้เห็นถึงความเป็นจริงของชีวิตที่ว่า คนส่วนใหญ่ในโลกมักใช้ชีวิตอยู่บนความประมาทและยึดติดอยู่กับกามคุณ แต่ผู้ที่ตั้งใจศึกษาพระธรรมและลงมือปฏิบัติอย่างจริงจังเท่านั้นที่จะสามารถ "ข้ามฝั่ง" ไปสู่ความเป็นอิสระจากความทุกข์ทั้งปวงได้ การฟังธรรมจึงไม่ใช่เพียงการได้รับรู้เนื้อหา แต่คือการนำไปปรับใช้เพื่อพัฒนาจิตวิญญาณให้ก้าวพ้นจากกระแสแห่งวัฏสงสารนั่นเอง
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
แสดงความคิดเห็น
แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับธัมมัสสวนวัตถุ