อัญญตริตถีวัตถุ

สรุปเนื้อหาพระสูตร: อัญญตริตถีวัตถุ (เรื่องหญิงคนใดคนหนึ่ง)

พระสูตรนี้แสดงถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อครั้งพระศาสดาประทับ ณ พระเชตวัน ทรงปรารภหญิงนครโสภิณีผู้พยายามยั่วจิตภิกษุรูปหนึ่งซึ่งกำลังบำเพ็ญสมณธรรมอยู่ในป่าร้าง ใจความสำคัญและคำสอนหลักประกอบด้วย:

• เหตุการณ์ในป่า: หญิงนครโสภิณีถูกนัดแล้วผิดนัด เกิดความกระสันและเดินทางมาพบพระเถระที่กำลังนั่งเจริญกัมมัฏฐาน นางจึงแสดงกิริยาอนาจารต่าง ๆ เพื่อยั่วล่อให้พระเถระหลงใหล ทว่าเหตุการณ์ดังกล่าวกลับทำให้เกิดความสังเวชสลดใจขึ้นทั่วสรีระของพระเถระแทน
• พระพุทธญาณและการแสดงธรรม: พระศาสดาผู้ทรงประทับอยู่ ณ พระคันธกุฎีทรงล่วงรู้เหตุการณ์นั้น จึงทรงแผ่พระโอภาสมาแสดงธรรมโปรดพระเถระ โดยตรัสพระคาถาใจความว่า "ป่าทั้งหลาย เป็นที่น่ารื่นรมย์, ท่านผู้มีราคะไปปราศแล้วทั้งหลาย จักยินดีในป่าอันไม่เป็นที่ยินดีของชน, เพราะท่านผู้มีราคะไปปราศแล้วนั้น เป็นผู้มีปกติไม่แสวงหากาม"
• ผลแห่งการปฏิบัติ: ด้วยพระธรรมเทศนานี้ พระเถระผู้มีจิตมั่นคงจึงได้บรรลุพระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทาทั้งหลายในขณะนั้นทันที แสดงให้เห็นถึงอานุภาพแห่งธรรมะที่ช่วยชำระจิตใจให้พ้นจากกิเลสและเครื่องร้อยรัดทั้งปวง