สารีปุตตเถรภาคิเนยยวัตถุ

สารีปุตตเถรภาคิเนยยวัตถุ เป็นเรื่องราวที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภหลานชายของพระสารีบุตรเถระ ณ พระเวฬุวันวิหาร โดยมีเหตุการณ์เริ่มต้นเมื่อพระสารีบุตรได้พบกับหลานชายที่เป็นพราหมณ์ และทราบว่าพราหมณ์ผู้นี้มีความเชื่อผิดๆ ในการแสวงหาทางไปสู่พรหมโลก ด้วยการฆ่าสัตว์บูชายัญและบำเรอไฟทุกเดือนตามคำสอนของอาจารย์ตน พระเถระจึงได้ตักเตือนว่าทั้งหลานและอาจารย์ต่างไม่รู้จักหนทางที่แท้จริง พร้อมทั้งนำหลานชายไปเข้าเฝ้าพระศาสดาเพื่อให้ทรงชี้แนะหนทางที่ถูกต้อง

เมื่อพระศาสดาตรัสถามและได้รับคำยืนยัน พระองค์ทรงแสดงธรรมชี้ให้เห็นว่าการบูชาไฟตลอดระยะเวลายาวนานถึง 100 ปีนั้น ยังมีอานุภาพน้อยกว่าและประเสริฐน้อยกว่าการได้บูชาผู้มีตนอันอบรมแล้ว (พระอรหันต์หรือผู้ทรงศีลบริสุทธิ์) แม้เพียงชั่วขณะเดียว พร้อมทั้งตรัสพระคาถาใจความสำคัญว่า การบูชาผู้มีตนอบรมแล้วแม้เพียงครู่เดียวนั้นประเสริฐกว่าการบูชาไฟถึง 100 ปี

จากพระธรรมเทศนานี้ มีประเด็นคำสอนหลักสรุปได้ดังนี้:

• การหลงทางในความเชื่อ: การปฏิบัติบูชาที่ยึดถือตามความเชื่อผิดๆ เช่น การฆ่าสัตว์บูชายัญ ย่อมไม่ใช่หนทางแห่งความพ้นทุกข์หรือพรหมโลกที่แท้จริง
• คุณค่าของการบูชาที่แท้จริง: การบูชาและเคารพผู้มีจิตใจที่ฝึกฝนอบรมดีแล้ว (ผู้ทรงคุณธรรม) แม้เพียงชั่วครู่ มีอานุภาพและความประเสริฐมากกว่าการทำพิธีกรรมบูชาไฟเป็นร้อยปี
• ผลแห่งการฟังธรรม: ในเวลาจบพระธรรมเทศนา พราหมณ์ผู้เป็นหลานได้บรรลุโสดาปัตติผล รวมถึงมหาชนอีกเป็นจำนวนมากที่ได้บรรลุอริยผลตามลำดับ