เสยยสกเถรวัตถุ

สรุปเนื้อหาเสยยสกเถรวัตถุ (ขุททกนิกาย) เป็นเรื่องราวที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภพระเสยยสกัตเถระ สัทธิวิหาริกของพระโลฬุทายีเถระ ณ พระเชตวันมหาวิหาร หลังจากพระเถระรูปดังกล่าวเกิดความไม่ยินดี (อนภิรดี หรือความกระสัน) ในเพศสมณะ และถูกชักชวนจนกระทำความผิดในปฐมสังฆาทิเสส พระศาสดาจึงทรงเรียกมาสอบถาม เมื่อทรงทราบความจริงจึงทรงติเตียน ทรงบัญญัติสิกขาบท และทรงแสดงธรรมเพื่อชี้ให้เห็นถึงโทษภัยของการกระทำความชั่ว

จากเหตุการณ์ดังกล่าว พระองค์ได้ตรัสพระคาถาธรรมบทเพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติในการดำเนินชีวิต ดังนี้

• การไม่ทำบาปซ้ำซาก: หากบุคคลพลั้งเผลอทำบาปกรรมลงไป ไม่ควรทำบาปนั้นซ้ำอีกในภายหลัง
• การละความพอใจในบาป: ไม่ควรมีความพอใจหรือความเพลิดเพลินในบาปกรรมที่ทำลงไป
• ผลของบาป: การสั่งสมบาปหรือการพอกพูนความชั่ว เป็นเหตุให้นำมาซึ่งความทุกข์เดือดร้อนทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

ในท้ายที่สุดแห่งพระธรรมเทศนา พระศาสทรงแสดงอรรถาธิบายเพื่อให้พุทธบริษัทได้ตระหนักถึงโทษของบาป ส่งผลให้ชนเป็นอันมากได้บรรลุอริยผลทั้งหลาย มีโสดาปัตติผลเป็นต้น